Γιατί δεν θα ακούσεις ποτέ από το στόμα του Donald Trump τη λέξη πόλεμος

Έχεις ακούσει κάποιον Αμερικανό αξιωματούχο ή καλύτερα, εκπρόσωπο της κυβέρνησης Donald Trump να αποκαλεί αυτό που γίνεται στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής ως πόλεμο; Όχι. Γιατί; Technicalities που θα έλεγαν και στο χωριό μου, αν ήμουν από τη Μασατσούτσετς.

O πρόεδρος Franklin Roosevelt είχε κηρύξει τον πόλεμο στην Ιαπωνία, στις 8 Δεκεμβρίου του 1941. Πράγμα που σημαίνει πως υπάρχει τουλάχιστον ένας πρόεδρος των ΗΠΑ που έχει πει τη λέξη, την οποία αρνείται πεισματικά να ξεστομίσει ο Trump.

Ο λόγος είναι πως ο Roosevelt είχε τακτοποιήσει το προαπαιτούμενο: είχε πάρει την έγκριση του Κογκρέσου, που, βάσει του Συντάγματος, είναι το μόνο αρμόδιο για να κηρύσσει πολέμους.

Ο Trump δεν ενόχλησε κανέναν. Γιατί; Επειδή μπορεί.

Οι ντρίμπλες των Αμερικανών προέδρων που ξεκινούν πολέμους

Ο Charlie Savage, ρεπόρτερ των New York Times έκανε ένα σύντομο explainer για το λόγο που οι Αμερικανοί πολιτικοί -κυρίως οι Ρεπουμπλικάνοι που παραμένουν φίλα προσκείμενοι στον Trump – δεν χρησιμοποιούν τη λέξη πόλεμος για αυτό που γίνεται στο Ιράν, εδώ και δυο εβδομάδες.

«Ενδεικτικά, ο εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Μάικ Τζόνσον έχει πει ότι “δεν είμαστε σε πόλεμο. Είμαστε στην τέταρτη ημέρα μιας πολύ συγκεκριμένης, ξεκάθαρης αποστολής”. Ο Γερουσιαστής Μαρκγουέιν Μάλιν, ο οποίος επιλέχθηκε για νέος υπουργός Εσωτερικής Ασφαλείας, δήλωσε πως “κάποιοι τον αποκαλούν πόλεμο. Αυτό που θα έλεγα είναι πως κήρυξαν πόλεμο εναντίον μας”».

Γιατί αποφεύγουν τη λέξη πόλεμος, όπως ο διάβολος το λιβάνι;

«Ο λόγος που δεν θέλουν να πουν τα πράγματα με το όνομα τους, είναι επειδή το Σύνταγμα των ΗΠΑ αναφέρει ότι “η εξουσία κήρυξης πολέμου ανήκει στο Κογκρέσο”.

Η ιστορία ωστόσο, δείχνει πως πρόεδροι και των δυο κυβερνώντων κομμάτων έχουν κάνει ολοένα και αυξανόμενους ευρείς ισχυρισμούς ότι μπορούν να κινήσουν άλλου είδους εχθροπραξίες στο εξωτερικό, δίχως να περάσουν από το Κογκρέσο».

Ποιος αποφασίζει αν οι ΗΠΑ θα πάνε σε πόλεμο;

Ο λόγος που πολλοί πρόεδροι των ΗΠΑ έκαναν πολέμους, δίχως να έχουν τη συναίνεση του Κογκρέσου είναι συγκεκριμένος.

Μάλιστα, διάφοροι νομοθέτες έχουν διαμαρτυρηθεί σε ατομικό επίπεδο, αλλά θεσμικά, το σώμα δεν έχει υπερασπιστεί τον συνταγματικό του ρόλο.

Όπως λέει ο Savage, τουναντίον «δικηγόροι της εκτελεστικής εξουσίας υπέγραψαν ό,τι ήθελαν τα αφεντικά τους, με την προϋπόθεση να μην ανταποκρίνεται σε αυτό που λένε ότι θα ήταν πόλεμος, με τη συνταγματική έννοια.

Ακολουθούν κάποιοι από τους παράγοντες που έχουν επικαλεστεί οι δικηγόροι, ώστε να μην πηγαίνει το θέμα στο Κογκρέσο και να αποφασίζει αυτό -για έναν πόλεμο.

Aν η κυβέρνηση της χώρας υποδοχής συναινεί, κάτι που έγινε όταν η Κλίντον επρόκειτο να στείλει στρατεύματα στην Αϊτή το 1994, όταν ο νόμιμος πρόεδρος είχε εκδιωχθεί και έδωσε το ΟΚ στις ΗΠΑ για παρέμβαση, ώστε να τον αποκαταστήσει.
Aν υπάρχουν στρατεύματα σε ξένα εδάφη και μεγάλοι κίνδυνοι για απώλεια ζωών Αμερικανών.
Αν το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ή πολύπλευροι σύμμαχοι, όπως το ΝΑΤΟ έχουν συμμετοχή στην επιχείρηση. Παράδειγμα, ο πρόεδρος Ομπάμα αποφάσισε να συμμετάσχουν οι ΗΠΑ στις αεροπορικές επιδρομές του ΝΑΤΟ στη Λιβύη, το 2011.
Aν είναι μικρή, σε διάρκεια, επιχείρηση.
Αν υπάρχει περιορισμένος κίνδυνος κλιμάκωσης.
Αν η επιχείρηση δεν έχει στόχο την αλλαγή καθεστώτος -πχ όταν ο Τραμπ αποφάσισε να “χτυπήσει” τη Συρία, το 2018, ως τιμωρία για τη χρήση χημικών όπλων.

Ποιες από όλες τις γωνίες που κόβουν οι Αμερικανοί πρόεδροι ισχύουν στο Ιράν

Σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στο Ιράν, σε συνάρτηση με τις παρακαμπτήριες που χρησιμοποιούν οι πρόεδροι των ΗΠΑ, ο ειδικός εξηγεί πως «δεν έχει συναινέσει το Ιράν, δεν υπάρχει έγκριση των Ηνωμένων Εθνών, δεν υπάρχει εμπλοκή του ΝΑΤΟ, δεν είναι σύντομη επιχείρηση, υπάρχει τεράστιος κίνδυνος κλιμάκωσης και δεν γίνεται αλλαγή καθεστώτος».

Από τη λίστα, έμεινε μόνο το «αν υπάρχουν στρατεύματα σε ξένα εδάφη και μεγάλοι κίνδυνοι για απώλεια ζωών Αμερικανών» με τον Trump να μην έχει στείλει μεγάλης κλίμακας στρατιωτική αποστολή, με στόχο την μακροπρόθεσμη κατάληψη του Ιράν.

Αυτό που υπάρχει είναι η μεγέθυνση του χάσματος, μεταξύ του της σαφούς πρόθεσης των ιδρυτών (της χώρας) για το πώς πρέπει να λειτουργούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και πώς έχουμε κυβερνηθεί στην πράξη.

Σημαίνει ότι μια τόσο σοβαρή απόφαση, όπως η εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών σε πόλεμο εξαρτάται από το τι θεωρείται πόλεμος, με τη συνταγματική έννοια και αν έχει απομείνει κάτι, ως προς αυτά τα κριτήρια».

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ