Πώς να είσαι παραγωγικός, χωρίς να εξαντλείσαι
Από τη σωστή λίστα μέχρι το διάλειμμα για περπάτημα, είναι εφικτό να βάζεις τάξη στο χάος και να διατηρείς τον έλεγχο ακόμη και στις πιο απαιτητικές μέρες.
- 4 ΙΑΝ 2026
«Η τελειότητα», έγραφε ο Antoine de Saint-Exupéry, «δεν επιτυγχάνεται όταν δεν υπάρχει τίποτα άλλο να προσθέσεις, αλλά όταν δεν υπάρχει τίποτα άλλο να αφαιρέσεις». Ο συγγραφέας του Μικρού Πρίγκιπα μιλούσε για την κομψότητα στο design, όμως η φράση του ταιριάζει απόλυτα και σε μια μέρα που θες να είναι παραγωγική.
Αντί λοιπόν, να σκέφτεσαι πόσα πράγματα μπορείς να χωρέσεις, ίσως έχει περισσότερο νόημα να αναρωτηθείς πόσα πραγματικά χρειάζεται να κάνεις και να τα κάνεις καλά.
Η αρχή γίνεται με μια λίστα. Για όσους είναι μόνιμα αγχωμένοι, το να γράψουν όλα όσα έχουν να κάνουν μοιάζει περιττό. Στην πράξη, όμως, είναι απαραίτητο. «Δεν μπορείς να βάλεις προτεραιότητες όταν νιώθεις overwhelmed», λέει στον Guardian ο Graham Allcott, συγγραφέας του How to Be a Productivity Ninja.
«Το ζητούμενο είναι να βγάλεις τα πάντα από το κεφάλι σου και να τα δεις καθαρά». Η καταγραφή όλων των εκκρεμοτήτων -όσων χρειάζονται πρόοδο, όσων έμειναν στη μέση, όσων σε βαραίνουν- μπορεί να πάρει χρόνο, αλλά σου επιστρέφει έλεγχο και προοπτική.
Το επόμενο βήμα είναι να χτίσεις ρυθμό. Κάποιοι προτείνουν να ξεκινάς με το πιο δύσκολο task, άλλοι με εύκολες, γρήγορες νίκες. Η πιο αποτελεσματική λύση είναι ο συνδυασμός: ξεκαθάρισε πρώτα ό,τι γίνεται σε λιγότερο από τρία λεπτά και άφησε αυτή τη μικρή ώθηση να σε πάει στα πιο απαιτητικά.
«Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι είναι κουρασμένοι από τη δουλειά», λέει ο Scott Clary του Success Story podcast. «Στην πραγματικότητα, είναι κουρασμένοι από τη νοητική ακαταστασία».
Τα ανοιχτά μέτωπα -ένα μήνυμα, μια απόφαση, μια εκκρεμότητα- τρέχουν στο παρασκήνιο του μυαλού και αδειάζουν την ενέργεια. Αν τα κλείσεις νωρίς, η ενέργεια επιστρέφει. Και σχεδόν πάντα, το να τα αντιμετωπίσεις είναι λιγότερο κουραστικό από το να τα κουβαλάς.
Έρευνα του 2011 δείχνει ότι οι ανεκπλήρωτοι στόχοι προκαλούν γνωστική κόπωση, αλλά η επίδραση αυτή μειώνεται όταν κάνεις συγκεκριμένα σχέδια για να τους αντιμετωπίσεις, αρκεί να τα υλοποιήσεις. Γι’ αυτό και ο προγραμματισμός καταλήγει σχεδόν πάντα στο ίδιο συμπέρασμα: αν κάτι μοιάζει τεράστιο, σπάσ’ το σε μικρά βήματα, μέχρι να μείνει ένα πρώτο, άμεσα διαχειρίσιμο.
Σημαντικό είναι και το πότε δουλεύεις. «Ο καθένας μας έχει μόνο δύο με τρεις καθαρά παραγωγικές ώρες την ημέρα», λέει ο Allcott. «Εκείνες τις ώρες που νιώθουμε πιο ζωντανοί και αποτελεσματικοί».
Για τους περισσότερους είναι το πρωί. Το πού στρέφεις την προσοχή σου τότε καθορίζει την παραγωγικότητά σου, γι’ αυτό και χρειάζεται προστασία από περισπασμούς: κινητά, emails, ειδοποιήσεις.
Η αναβλητικότητα, τέλος, δεν είναι τεμπελιά. Συχνά είναι τρόπος διαχείρισης άγχους, βαρεμάρας ή αμφιβολίας. Έρευνες δείχνουν ότι η αυτοσυγχώρεση μειώνει την αναβλητικότητα και βοηθά να προχωρήσεις χωρίς το βάρος του παρελθόντος.
Ο περιορισμός των social media βοηθά, αλλά εξίσου χρήσιμα είναι και τα όρια σε emails.
Τέλος, μην υποτιμάς τη σημασία των διαλειμμάτων. Άλλοι δουλεύουν με μικρότερα, άλλοι με μεγαλύτερα διαστήματα συγκέντρωσης. Για αρχή, όμως, αρκούν πέντε λεπτά δουλειάς. Συχνά, αυτό είναι αρκετό για να μπεις σε ροή και να συνεχίσεις.
Τι κάνεις, όμως, σε όλα αυτά τα διαλείμματα; Είτε δουλεύεις στο γραφείο είτε από το σπίτι, ένα πράγμα είναι αδιαπραγμάτευτο: η κίνηση. Όλο και περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι τα ενεργητικά διαλείμματα -ακόμα κι αν είναι απλώς λίγο stretching ή μια μικρή βόλτα μέχρι τον βραστήρα- έχουν μετρήσιμα οφέλη για την ευεξία, την υγεία και πιθανώς και την παραγωγικότητα.
Σε πρόσφατη μελέτη σε εργαζόμενους εξ αποστάσεως, όσοι ενθαρρύνθηκαν να κάνουν active micro-breaks ανέφεραν λιγότερη υπνηλία μετά το φαγητό, μειωμένο στρες και λιγότερη σωματική δυσφορία. Μερικά λεπτά όρθιος, λίγη κίνηση και επιστροφή στην καρέκλα με σωστή στάση αρκούν.
Στο διάλειμμα για φαγητό, αν μπορείς, βγες έξω για περπάτημα ιδανικά κοντά σε φύση. Η επαφή με τη φύση βελτιώνει τη διάθεση, μειώνει την εμμονική σκέψη και λειτουργεί σαν ασπίδα απέναντι στο καθημερινό στρες. Ακόμα και η βροχή βοηθά: η μυρωδιά του βρεγμένου χώματος φαίνεται να μας ηρεμεί περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε.
Και τι γίνεται με το απογευματινό «πέσιμο»; Ο κακός ύπνος, η αφυδάτωση ή το στρες το επιδεινώνουν, αλλά οι ενδείξεις δείχνουν ότι είναι σε μεγάλο βαθμό αναπόφευκτο, λόγω της φυσικής πτώσης του κιρκάδιου ρυθμού. Αν μπορείς να κάνεις έναν σύντομο ύπνο, πέντε έως δεκαπέντε λεπτά είναι το ιδανικό.
Αν όχι, μια μικρή βόλτα και λίγο νερό είναι η καλύτερη εναλλακτική. Και αν ξέρεις ότι μετά τις 3 το μεσημέρι δεν τραβάς, δούλεψε με αυτό: άφησε για τότε emails, ραντεβού και άλλες χαμηλής έντασης δουλειές.
Στο τέλος της μέρας, προσπάθησε να κλείσεις θετικά τη μέρα και να προετοιμάσεις το έδαφος για την επόμενη. Η Liz Hardwick, ειδικός στην παραγωγικότητα, προτείνει τρία εβδομαδιαία check-ins: τη Δευτέρα βάζεις τρεις καθαρούς στόχους, την Τετάρτη κάνεις μια γρήγορη ανασκόπηση και την τελευταία μέρα της εβδομάδας κοιτάς τι είχε πραγματικό αντίκτυπο και τι αξίζει να συνεχίσεις.
Aκολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.