Αν η Meta χάσει αυτή τη δίκη, Instagram και Facebook μπορεί να αλλάξουν για πάντα
30 αμερικανικές πολιτείες κατηγορούν τη Meta για σειρά παραβιάσεων των νόμων περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής των παιδιών. Τώρα, εκτός από αποζημιώσεις - μαμούθ, ζητούν αλλαγές που θα μπορούσαν να αλλάξουν μια για πάντα τις πιο δημοφιλείς πλατφόρμες της.
- 18 ΑΥΓ 2026
Πριν από λίγες ημέρες, η ψυχική υγεία των παιδιών πέτυχε μια ιστορική νίκη απέναντι στη Meta. Ήταν ακόμη μία δικαστική ήττα και η δεύτερη μέσα στη χρονιά, για τον τεχνολογικό κολοσσό σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες της προσελκύουν, παρακολουθούν και, σύμφωνα με τις καταγγελίες, βλάπτουν τους νεότερους χρήστες τους.
Αν, όμως, το Νέο Μεξικό έδειξε τον δρόμο για το πώς μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει δικαστικά τη Meta, η Καλιφόρνια θα μπορούσε να κρίνει το μέλλον της.
Η νέα δίκη που ξεκινά σήμερα, Τρίτη (18/08) ενδέχεται να αποτελέσει τη σοβαρότερη απειλή που έχει αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα η εταιρεία, τόσο αναφορικά με τις λειτουργίες του Instagram και του Facebook, όσο και με το επιχειρηματικό της μοντέλο.
Η ακροαματική διαδικασία ξεκινά στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Όκλαντ, με επικεφαλής της υπόθεσης τον γενικό εισαγγελέα της Καλιφόρνιας, Rob Bonta, ο οποίος μαζί με τις υπόλοιπες πολιτείες κατηγορεί τη Meta ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες της με τρόπο που καλλιεργεί εθιστικές συμπεριφορές στα παιδιά και στους εφήβους.
Η δίκη προκύπτει από αγωγή που κατατέθηκε το 2023 από 30 πολιτείες των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων η Καλιφόρνια και η Νέα Υόρκη, στην οποία ισχυρίζονται ότι έχει διαπραχθεί σειρά παραβιάσεων των ομοσπονδιακών και πολιτειακών νόμων περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής των παιδιών, μεταξύ άλλων τον Νόμο για την Προστασία της Ιδιωτικότητας των Παιδιών στο Διαδίκτυο, γνωστό ως COPPA, και σειρά διατάξεων για την προστασία των καταναλωτών.
Ειδικοί του κλάδου περιγράφουν τη δίκη ως τη στιγμή «Big Tobacco» των social media, με τη Meta στο επίκεντρο. Τη δεκαετία του 1990, οι αμερικανικές καπνοβιομηχανίες αναγκάστηκαν να καταβάλουν δισεκατομμύρια δολάρια επειδή είχαν παραπλανήσει το κοινό σχετικά με την ασφάλεια και τις βλαβερές συνέπειες των προϊόντων τους. Οι δικαστικές ήττες που ακολούθησαν περιόρισαν δραστικά την ισχύ και την επιρροή τους. Τώρα, οι αντίπαλοι της Meta φιλοδοξούν να προκαλέσουν μια αντίστοιχη ανατροπή στη βιομηχανία των social media.
Οι ενάγοντες διεκδικούν κυρώσεις που, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα, θα μπορούσαν θεωρητικά να ξεπεράσουν το 1 τρις δολάρια, ζητώντας παράλληλα να σημειωθούν ριζικές αλλαγές σε πλατφόρμες όπως το Instagram και το Facebook, μεταξύ των οποίων την κατάργηση της καταμέτρησης των likes αλλά και του ατελείωτου scrolling.
Σε περίπτωση που η Meta υποστεί μία δικαστική ήττα αυτού του μεγέθους, αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να επιβληθούν θεμελιώδεις αλλαγές στον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι χρησιμοποιούν τα social media. Οι πολιτείες που έχουν ασκήσει αγωγή κατά της Meta ζητούν επίσης πολλές περισσότερες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Instagram και του Facebook, κυρίως όσον αφορά τους νέους.
Μεταξύ άλλων ζητούν:
- να εφαρμόσει μια διαδικασία επαλήθευσης της γονικής εποπτείας για τους έφηβους χρήστες
- να τροποποιήσει τους «αλγόριθμους προτάσεων που χειραγωγούν τη ντοπαμίνη»
- να καταργήσει πολλά φίλτρα εικόνων που αλλάζουν την εμφάνιση των χρηστών στις φωτογραφίες
- να καταργήσει την αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο
- να απαγορεύσει τη δημιουργία πολλαπλών λογαριασμών
- να καταργήσει τις αναρτήσεις που εξαφανίζονται ή είναι «εφήμερες», όπως τα Instagram Stories
Κοινώς, όλες οι λειτουργίες που αποτελούν τον πυρήνα της εμπειρίας που προσφέρουν στον χρήστη οι πλατφόρμες της Meta.
Αυτές οι λειτουργίες έχουν επίσης σχεδιαστεί για να κρατούν τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένων των εφήβων και των παιδιών, στις πλατφόρμες όσο το δυνατόν πιο συχνά και για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο, υποστηρίζουν οι πολιτείες. Ισχυρίζονται ότι η Meta δυσκολεύει ακόμη και τους νέους να μειώσουν τη χρήση της πλατφόρμας, μέσω πρακτικών όπως οι συχνές ειδοποιήσεις που έχουν ως στόχο να τους επαναφέρουν στις εφαρμογές.
Στοχεύοντας, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, σε παιδιά και έφηβους χρήστες, η Meta «επέλεξε να εκμεταλλευτεί» τους νέους προκειμένου να τους «εθίσει» στις πλατφόρμες της, ώστε να αυξήσει τη βάση των χρηστών της και να επεκτείνει τις δραστηριότητές της. Σημειώνεται πως σήμερα, η αξία της Meta στο χρηματιστήριο ανέρχεται σε περίπου 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετατράπηκαν σε «δημόσια όχληση»
Σε πρόσφατη απόφαση κατά της Meta, δικαστής στο Νέο Μεξικό επέβαλε στην εταιρεία πρόστιμο συνολικού ύψους 942 εκατ. δολαρίων και τη διέταξε να προβεί σε αλλαγές παρόμοιες με αυτές που απαιτούν πλέον και άλλες πολιτείες.
Οι αλλαγές που διέταξε ο δικαστής Bryan Biedscheid περιλαμβάνουν την κατάργηση, στο Instagram και στο Facebook, της εμφάνισης του αριθμού των Likes για χρήστες κάτω των 18 ετών, την απαγόρευση στους εφήβους να στέλνουν ή να λαμβάνουν γυμνές φωτογραφίες μέσω των πλατφορμών, καθώς και τον περιορισμό των ειδοποιήσεων από τις εφαρμογές σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας.
Ο δικαστής χαρακτήρισε, επίσης, τη Meta «δημόσια όχληση», παρόμοια με ένα εργοστάσιο που μολύνει τον αέρα που αναπνέουν οι άνθρωποι, προκαλώντας «επιβλαβείς επιπτώσεις» που επηρεάζουν ολόκληρο τον πληθυσμό. Η Meta δήλωσε ότι θα ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.
Αν και η απόφαση του δικαστή Biedscheid απαιτεί από τη Meta να προβεί σε αλλαγές μόνο στην πολιτεία του Νέου Μεξικού, σε περίπτωση που οι 30 πολιτείες επικρατήσουν στην ξεχωριστή αγωγή τους κατά της Meta, η εταιρεία θα αναγκαστεί σχεδόν σίγουρα να εφαρμόσει αλλαγές στην πλατφόρμα της σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, μιας και οι πολιτείες που συμμετέχουν στην αγωγή αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα δύο τρίτα του πληθυσμού της χώρας.
Αν η Meta αναγκαζόταν να προβεί πράγματι σε τέτοιες αλλαγές, αυτό θα σήμαινε μια σημαντική μεταβολή στην εμπειρία χρήσης των πλατφορμών της.
Οι μετρήσεις των Like, για παράδειγμα, αποτελούν μέρος της Meta εδώ και πολλά χρόνια, όταν ακόμα ονομαζόταν Facebook και αυτή ήταν η μοναδική της πλατφόρμα. Σήμερα, το συγκεκριμένο εργαλείο συναντάται σε όλες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και αποτελούν τον κύριο τρόπο με τον οποίο οι χρήστες αλληλεπιδρούν με κείμενα, φωτογραφίες και βίντεο που βλέπουν στο διαδίκτυο.
Ωστόσο, τα Like θεωρούνται όλο και περισσότερο ως ένας τρόπος που ενισχύει αρνητικά συναισθήματα, ιδίως μεταξύ των νέων. Έρευνες των τελευταίων ετών έχουν δείξει ότι οι δείκτες αλληλεπίδρασης, όπως ο αριθμός των «Mου αρέσει», μπορεί να προκαλέσει αισθήματα απόρριψης και κατάθλιψης στους έφηβους χρήστες.
Στην αγωγή των πολιτειών κατά της Meta, οι δικηγόροι των εναγόντων επικαλέστηκαν την ίδια την έρευνα της εταιρείας, σύμφωνα με την οποία ο αριθμός των Likes οδηγούσε σε «κοινωνική σύγκριση», τη νοητική δηλαδή, πράξη της αξιολόγησης της αυτοεκτίμησης κάποιου σε σχέση με τις εικόνες και κατ’ επέκταση τη ζωή των άλλων.
Αυτή η κοινωνική σύγκριση που προκαλείται και καλλιεργεί το Instagram συνδέεται με «αυξημένη μοναξιά, χειρότερη εικόνα του σώματος και αρνητική διάθεση», σύμφωνα με την εσωτερική έρευνα της Meta.
Η τελική απόφαση στη δίκη που ξεκινάει σήμερα, Τρίτη (18/08), ανήκει στην Yvonne Gonzalez Rogers, τη δικαστή στην υπόθεση Elon Musk εναντίον OpenAI, η οποία θα είναι και εκείνη που θα ορίσει τις ποινές και τα επανορθωτικά μέτρα.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.