East of Eden: Το σαρωτικό διαγενεακό saga που η τηλεόραση σπανίως καταφέρνει

Η Cathy θα στοιχειώσει και θα βασανίσει την οικογένεια επί πέντε δεκαετίες, αυτές που εξιστορεί το East of Eden – από τη σκληρή ανατροφή του Adam Trask (Christopher Abbott) κάτω από την καταπιεστική εξουσία του πρώην στρατιωτικού πατέρα του (Tracy Letts), μέχρι τη δική του επώδυνη προσπάθεια να μεγαλώσει τους δίδυμους γιους του, Aaron (Joe Anders) και Caleb (Joseph Zada). Ο αδελφός του, Charles (Mike Faist), είναι σύντροφός του στα νεανικά τους χρόνια, ένα μοναχικό αγόρι του 19ου αιώνα που ο πατέρας του απορρίπτει άδικα, και που εγκαταλείπεται – δικαιολογημένα ή όχι – από όλους όσοι αγαπά.

Από τη στιγμή που το πρόσωπό της παύει να είναι αγνώριστο από τον ξυλοδαρμό, είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί ο Adam βλέπει την Cathy ως έναν έκπτωτο άγγελο που βρέθηκε στο κατώφλι του, έτοιμο να σωθεί με λίγη αγάπη και φροντίδα. Εκείνο που δεν αντιλαμβάνεται, ωστόσο, είναι αυτό που εκείνη προστατεύει τόσο προσεκτικά: τον επίμονο ατομικισμό της και την αδιάκοπη αναζήτηση ελευθερίας και ασφάλειας. Αυτή ακριβώς η τυφλή του πλευρά επιτρέπει στην Cathy να διαπεράσει την οικογένεια Trask σα λεπίδα.

GEOFFREY SHORT/NETFLIX / GEOFFREY SHORT/NETFLIX

Η Cathy είναι μία πλούσια σκιαγραφημένη προβοκάτορας εδώ, ένα αυτοαποκαλούμενο τέρας, του οποίου η απόρριψη των συμβατικών αξιών είναι βέβαιο πως θα την καταστήσει villain στα μάτια ορισμένων θεατών, και διόλου άδικα. Εκείνο όμως που της δίνει πραγματικό βάθος είναι ο τρόπος που η Kazan – η co-showrunner που υπογράφει το σενάριο κάθε επεισοδίου – θεμελιώνει ακόμη και τις πιο αδιανόητες επιλογές της Cathy, τόσο σε ευρύ όσο και σε εξαιρετικά λεπτομερές επίπεδο.

Από πολύ μικρή ηλικία, η Cathy νιώθει τη μισογυνική μπότα της κοινωνίας στον λαιμό της και αρνείται να υποταχθεί. Αντεπιτίθεται και, ακόμη κι όταν οι μέθοδοί της γίνονται αποκρουστικές, η απόγνωσή της παραμένει ειλικρινής.

Η Florence Pugh, με μία άγρυπνη και επιβλητική ερμηνεία, την καθιστά επίσης αξιοσημείωτη και, κατά στιγμές, απολύτως πειστική. Με μία ατσάλινη ψυχρότητα που είναι ταυτόχρονα εκλεπτυσμένη και απροσδόκητα εκφραστική, η Cathy αντιδρά στον κόσμο γύρω της και παίρνει τη λογική απόφαση να βάλει πάνω απ’ όλα την ελευθερία και την ανεξαρτησία της. Φρικτά πράγματα έχουν συμβεί στην Cathy, η οποία με τη σειρά της έχει διαπράξει φρικτά πράγματα. Παρ’ όλα αυτά δεν αναζητά συγχώρεση ούτε οίκτο, αλλά τη δυνατότητα να καθορίζει η ίδια τη ζωή της.

Είναι, μάλιστα, μία εντυπωσιακά σωματική ερμηνεία, γεμάτη ανεπαίσθητες μετατοπίσεις στις εκφράσεις του προσώπου, βλέμματα φορτισμένα με νόημα και μια στάση σώματος που αντανακλά την εκδοχή του εαυτού της που επιθυμεί να βλέπουν οι άλλοι.

EGEOFFREY SHORT/NETFLIX

Το να εξηγείς την Cathy, βέβαια, αναπόφευκτα την αποδυναμώνει κιόλας. Παύει να μοιάζει με δύναμη της φύσης. Μέσα από πολλές γενιές ανδρών της οικογένειας Trask, το East of Eden δραματοποιεί τον αγώνα του ανθρώπου να επιλέξει το καλό, όμως δεν καταφέρνει ποτέ να ξεκαθαρίσει πού ακριβώς τοποθετείται αυτή η διευρυμένη εκδοχή της Cathy μέσα στο σύστημά του περί επιλογής και ηθικής: αν είχε ποτέ πραγματικά τη δυνατότητα να επιλέξει ή πώς μπορεί να δικαιολογηθεί η σχεδόν υπεράνθρωπη ικανότητά της στη χειραγώγηση και την κακοβουλία.

Το East of Eden θέλει να υποστηρίξει πως το τέρας που κρύβει η Cathy αποτελεί μία δυνατότητα που υπάρχει μέσα σε όλους, ότι το κακό και το σκοτάδι μπορούν να κατοικήσουν σε οποιονδήποτε δεν επιλέγει ενεργά το καλό. Κατά στιγμές όμως, η βαθιά επένδυσή της στον εσωτερικό κόσμο, στα κίνητρα και στα πρώιμα τραύματα της Cathy, σχεδόν αποσταθεροποιεί τη στοχευμένη εξερεύνηση της επιλογής και της ηθικής.

Παρ’ όλα αυτά, η ισορροπία δεν χάνεται ποτέ εντελώς και, συνολικά, η σειρά αποτελεί ακριβώς το είδος της σαρωτικής διαγενεακής saga που η σύγχρονη τηλεόραση σπανίως επιχειρεί και ακόμη σπανιότερα καταφέρνει.

GEOFFREY SHORT/NETFLIX / GEOFFREY SHORT/NETFLIX

Αυτό το East of Eden, λοιπόν, είναι μια πανέμορφη παραγωγή, σκόπιμα λιτή, απέραντη και σκονισμένη. Η ισορροπία ανάμεσα στο θέαμα και την οικειότητα είναι εξαιρετικά μελετημένη, εν μέρει επειδή η Kazan και ο co-showrunner της, Jeb Stuart, έχουν βαθιά κατανόηση των χαρακτήρων τους.

Μπορεί να χάνονται κάποια στοιχεία από τα ευρύτερα ηθικά και φιλοσοφικά θέματα του έργου, εκεί όπου η σειρά όμως πραγματικά διαπρέπει είναι στον πλούτο των μικρότερων ερμηνειών: της Martha Plimpton ως Faye, της ιδιοκτήτριας οίκου ανοχής που η Cathy σαγηνεύει και καταστρέφει, του Ciarán Hinds ως William Hamilton, του άνδρα που βοηθά τον Adam να επιβιώσει μετά την εγκατάλειψή του από την Cathy, και πάνω απ’ όλα του Hoon Lee ως Lee, του διαχειριστή του σπιτιού της οικογένειας Trask.

GEOFFREY SHORT/NETFLIX / GEOFFREY SHORT/NETFLIX

Ένα επεισόδιο στη μέση της σεζόν, γραμμένο από την Kazan και τον μυθιστοριογράφο Alexander Chee, εξερευνά τη ζωή του Lee όταν αποφασίζει να εγκαταλείψει τον ρόλο του φροντιστή και να κυνηγήσει το όνειρό του να ανοίξει ένα βιβλιοπωλείο. Μέσα από αυτό ανοίγεται ένας κόσμος της Καλιφόρνιας των αρχών του 20ού αιώνα πέρα από τη φαντασία του Steinbeck, που συνδέεται ιδανικά με τον κόσμο της Cathy και των Trask.

«Timshel», λέει ο Lee, είναι μια εβραϊκή λέξη από το Βιβλίο της Γένεσης που μεταφράζεται ως «thou mayest» — «δύνασαι». Σημαίνει πως οι άνθρωποι δεν είναι δέσμιοι του παρελθόντος τους ούτε καταδικασμένοι σε ένα προκαθορισμένο μέλλον. Έχουν επιλογή ως προς το τι θα πράξουν και ποιοι θα γίνουν.

Το “timshel” αφήνει ανοιχτή τη δυνατότητα της αλλαγής, αναγνωρίζοντας όμως ταυτόχρονα δυνάμεις που είναι μεγαλύτερες από εμάς και επηρεάζουν την ικανότητά μας να αλλάζουμε – την καταγωγή, τους νόμους, τα έθιμα και την ταυτότητα. Ο Lee έχει καταλάβει εδώ και καιρό όσα οι Trask ακόμη προσπαθούν να μάθουν. Ότι, όπως συμβαίνει με όσους πιστεύουν πως κατέκτησαν το Αμερικανικό Όνειρο, το να αποκτήσεις αυτό που θέλεις δεν σημαίνει απαραίτητα πως αποκτάς και αυτό που χρειάζεσαι.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.