Γιατί ξαφνικά μιλάνε όλοι για προμήθειες και kit επιβίωσης 72 ωρών;
Κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, από τη Μεγ. Βρετανία έως την Ιαπωνία, προτρέπουν τους πολίτες τους να αποθηκεύσουν επαρκείς ποσότητες τροφίμων, νερού και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης για διάστημα έως και 72 ημερών. Ξέρουν κάτι που δεν ξέρουμε;
- 11 ΝΟΕ 2026
Αν έχεις μεγαλώσει στην Ελλάδα και περνούσες χρόνο στα σπίτια των παππούδων σου, είναι πολύ πιθανό να θυμάσαι κάτι από τα παρακάτω. Ντουλάπια παραγεμισμένα με πακέτα μακαρόνια, ρύζι, κονσέρβες και κάποια κιλά αλεύρι, τη γιαγιά σου να μην πετάει τίποτα και να κρατάει σακούλες μέσα σε άλλες σακούλες, και να έχει προφέρει με αυτή ακριβώς τη σειρά ή με παραλλαγές τις ακόλουθες λέξεις: «πάντα να έχεις κάτι στο σπίτι, ποτέ δεν ξέρεις τι γίνεται».
Η παραπάνω συμβουλή κατέληγε, συνήθως, με εσένα να χαμογελάς συγκαταβατικά και να βλέπεις κάθε έκφανση του κατοχικού συνδρόμου να ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια σου και τους γονείς σου, αν τύχαινε να είναι εκεί κοντά, να απαντούν με το σωτήριο «άσε το παιδί τώρα».
Λοιπόν, σου έχουμε νέα. Οι παππούδες σου απέκτησαν μόλις έναν απρόσμενο σύμμαχο στις Βρυξέλλες, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτρέπει τους πολίτες να έχουν στο σπίτι αρκετές προμήθειες ώστε να μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες για τουλάχιστον 72 ώρες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή μίας μεγάλης κρίσης.
Τις τελευταίες εβδομάδες, από τη Βρετανία και τη Γερμανία μέχρι τη Σουηδία και την Ιαπωνία, αρκετές κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο έχουν εκδώσει νέες ή αναθεωρημένες οδηγίες προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι κάτοικοι θα διαθέτουν επαρκή αποθέματα τροφίμων, νερού και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης που θα επαρκούν για διάστημα που κυμαίνεται από τρεις ημέρες έως και πάνω από μία εβδομάδα.
Στις 3 Νοεμβρίου 2026, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, η Επίτροπος για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων, Hadja Lahbib, παρουσίασε νέες κατευθυντήριες γραμμές για να βοηθήσει τους πολίτες και τις κοινότητες να προετοιμαστούν για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, μεταξύ άλλων κατά τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης. Παράλληλα ανακοίνωσε σχέδια για την καθιέρωση μιας ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ», η πρώτη διοργάνωση της οποίας προγραμματίζεται για τον Οκτώβριο του 2027.
Γιατί συγκεκριμένα, όμως, 72 ώρες;
Κατά τις τρεις πρώτες ημέρες μετά από μια καταστροφή, η κρατική βοήθεια συχνά μπορεί ακόμη να μην έχει φτάσει, οι ομάδες διάσωσης είναι σε φάση κινητοποίησης, ενώ βασικές υπηρεσίες ενδέχεται να μην λειτουργούν. Γι’ αυτό και μία από τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές είναι η λεγόμενη «αυτονομία 72 ωρών»: η δυνατότητα δηλαδή, των πολιτών να καλύπτουν μόνοι τους τις βασικές τους ανάγκες όσο οι δημόσιες υπηρεσίες οργανώνουν την παροχή βοήθειας, έχοντας στη διάθεσή τους τα απαραίτητα εφόδια και ένα σακίδιο έκτακτης ανάγκης και επιβίωσης (survival kit).
iStock
Φυσικά, οι οδηγίες δεν περιορίζονται στην αποθήκευση τροφίμων και νερού. Η Κομισιόν προτείνει επίσης να ενταχθούν θέματα ετοιμότητας στην προσχολική και πρωτοβάθμια εκπαίδευση με το εκπαιδευτικό προσωπικό να είναι ανάλογα καταρτισμένο, να διασφαλιστεί ότι τα μέτρα προετοιμασίας είναι προσβάσιμα και λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και τέλος, να δοθεί έμφαση στην καλύτερη επικοινωνία των κινδύνων και των απειλών, ώστε οι πολίτες να λαμβάνουν έγκαιρη, αξιόπιστη και προσβάσιμη ενημέρωση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια κρίση.
Οι κατευθυντήριες γραμμές εκτός από το ότι δεν είναι δεσμευτικές – απευθύνονται στις εθνικές αρχές, οι οποίες καλούνται να μεταφέρουν τις σχετικές πληροφορίες στους πολίτες- δεν είναι καν καινούργιες. Η ιδέα της αυτονομίας των 72 ωρών είχε ήδη τεθεί ως στόχος στη Στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας, που υιοθετήθηκε τον Μάρτιο του 2025.
Το timing, ωστόσο, ήταν αυτό που έσπειρε πανικό σε παρέες και οικογενειακές ομαδικές συνομιλίες, με τον έναν να ρωτά τον άλλον αν «ξέρει κάτι παραπάνω» και αν έχει ήδη βάλει κάτω από το κρεβάτι του το δικό του κιτ επιβίωσης, τροφοδοτώντας σενάρια για μια επικείμενη φυσική καταστροφή, τρομοκρατική επίθεση ή ακόμη και έναν νέο πόλεμο.
Τι ακριβώς ζητούν οι κυβερνήσεις από τους πολίτες;
Στην περίπτωση της Μεγάλης Βρετανίας, η Γραμματεία Υπουργικού Συμβουλίου ανακοίνωσε τον Αύγουστο του 2026 μια νέα εκστρατεία ενημέρωσης, με την ονομασία Be Ready, καλώντας τους πολίτες να αποθηκεύσουν τρόφιμα μακράς διάρκειας και να προετοιμαστούν για ενδεχόμενες εθνικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Η εκστρατεία παρουσιάστηκε επίσημα στις 22 Οκτωβρίου και συστήνει στους πολίτες να διαθέτουν επαρκείς προμήθειες για τουλάχιστον 72 ώρες. Σε αυτές περιλαμβάνονται τρόφιμα, μετρητά, φάρμακα, φακοί, μπαταρίες, είδη πρώτων βοηθειών και τουλάχιστον εννέα λίτρα πόσιμου νερού ανά άτομο για το τριήμερο.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανησυχιών για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, την αυξανόμενη εξάρτηση από την τεχνολογία και τις απειλές από εχθρικά κράτη.
Στην Ιαπωνία, η κυβέρνηση ψήφισε τον Αύγουστο νόμο για τη σύσταση μιας νέας Υπηρεσίας Διαχείρισης Καταστροφών, η οποία εγκαινιάστηκε στις 2 Νοεμβρίου. Υπάγεται απευθείας στην πρωθυπουργό και διευθύνεται από τον Goshi Hosono, με τις συστάσεις να περιλαμβάνουν την αποθήκευση τροφίμων και νερού για τουλάχιστον τρεις ημέρες και, ιδανικά, για μία εβδομάδα, τη στερέωση των επίπλων ώστε να μην ανατραπούν σε περίπτωση σεισμού, αλλά και την προμήθεια φορητής τουαλέτας.
Στις ΗΠΑ, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών (FEMA), μέσω του Ready.gov, συμβουλεύει εδώ και χρόνια τους πολίτες να έχουν διαθέσιμα αποθέματα εμφιαλωμένου νερού, τροφίμων που δεν αλλοιώνονται εύκολα, μπαταρίες, φακούς, φορτιστές και άλλα είδη πρώτης ανάγκης για τουλάχιστον τρεις ημέρες.
Seth Wenig/AP Photo
Οι οδηγίες αυτές δεν είναι καινούργιες και δεν συνδέονται με την πρωτοβουλία FORTRESS του Πενταγώνου, η οποία έχει προκαλέσει τελευταία αρκετή συζήτηση στα social media. Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, στόχος του συγκεκριμένου προγράμματος είναι οι στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ να μπορούν να λειτουργούν αυτόνομα για τουλάχιστον 90 ημέρες σε περίπτωση πολέμου ή άλλης μεγάλης κρίσης, χωρίς να εξαρτώνται από εξωτερικές υποδομές για ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, καύσιμα και επικοινωνίες.
Για τους απλούς πολίτες, οι συστάσεις είναι αρκετά πιο απλές και θυμίζουν περισσότερο ό,τι θα κάναμε στην περίπτωση μιας φυσικής καταστροφής, όπως για παράδειγμα σε έναν σεισμό ή σε μία διακοπή ρεύματος.
Στη Νορβηγία, πάλι, οι συστάσεις είναι λίγο πιο απαιτητικές. Η Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας (DSB) καλεί τους κατοίκους να είναι προετοιμασμένοι να ζήσουν χωρίς εξωτερική βοήθεια για μία ολόκληρη εβδομάδα, ακόμη και αν διακοπεί η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και νερού ή σταματήσουν να λειτουργούν το διαδίκτυο, τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας και τα ηλεκτρονικά συστήματα πληρωμών.
Μεταξύ άλλων, οι νορβηγικές αρχές προτείνουν την αποθήκευση περίπου 20 λίτρων νερού ανά άτομο, την ύπαρξη τροφίμων μακράς διάρκειας και εναλλακτικών τρόπων θέρμανσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η χώρα είχε ήδη αυξήσει από το 2024 τη συνιστώμενη διάρκεια αυτονομίας από τρεις ημέρες σε μία εβδομάδα.
Ακόμη μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προτείνει η Γερμανία, όπου η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας και Αρωγής σε Καταστροφές συνιστά στους πολίτες να διατηρούν αποθέματα τροφίμων, νερού και άλλων απαραίτητων ειδών για δέκα ημέρες. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, προτείνει να ξεκινήσουν με προμήθειες για τουλάχιστον τρεις ημέρες και να αυξήσουν σταδιακά τα αποθέματά τους.
Ο ανανεωμένος γερμανικός οδηγός περιλαμβάνει επίσης συμβουλές για την αντιμετώπιση διακοπών ρεύματος, την αναγνώριση της παραπληροφόρησης, την αναζήτηση καταφυγίου και την προστασία της ψυχικής υγείας σε καταστάσεις κρίσης.
Αντίστοιχη με τη νορβηγική είναι η προσέγγιση της Σουηδίας, η οποία συνιστά στους κατοίκους να έχουν αρκετές προμήθειες ώστε να μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες για τουλάχιστον μία εβδομάδα.
Στον επίσημο οδηγό της περιλαμβάνονται τρόφιμα, νερό, φάρμακα, είδη υγιεινής, φακοί, μπαταρίες, φορτισμένα power banks και μετρητά. Οι αρχές ενθαρρύνουν επίσης τους πολίτες να οργανώνονται με τους γείτονές τους και να γνωρίζουν πώς μπορούν να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον σε περίπτωση κρίσης ή πολέμου.
Παρόμοιες οδηγίες έχουν εκδοθεί ή επικαιροποιηθεί και σε πολλές ακόμη χώρες, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Ιρλανδία, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Πολωνία, η Φινλανδία και η Δανία.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.