Γιατί η Gen Z υιοθετεί τα χόμπι των μπούμερς
Μία ευρύτερη τάση θέλει τους νέους ανθρώπους να στρέφονται σε αναλογικές δραστηριότητες, επιχειρώντας να απομακρυνθούν από την τεχνολογία και να επανασυνδεθούν με μια πιο απτή μορφή δημιουργικότητας.
- 3 ΑΠΡ 2026
Το απαιτητικό επαγγελματικό ξεκίνημα της Emma MacTaggart στον χώρο των τραπεζικών επενδύσεων, της άφηνε ελάχιστο ελεύθερο χρόνο και ακόμη λιγότερο χρόνο μακριά από οθόνες. Σε ηλικία μόλις 23 ετών, βρισκόταν διαρκώς «δεμένη» με το κινητό της, ακόμη και μετά από εξαντλητικές ώρες εργασίας. Αναζητώντας ένα αντίδοτο σε αυτή την ψηφιακή εξάρτηση, αποφάσισε μαζί με τους συγκατοίκους της να δοκιμάσουν ένα νέο χόμπι, καταλήγοντας τελικά να ανακαλύψουν ξανά το needlepoint, μια τεχνική κεντήματος που η ίδια είχε διδαχθεί επιφανειακά ως παιδί.
Όπως περιγράφει στον Economist, η ενασχόληση αυτή λειτούργησε σχεδόν θεραπευτικά: ένας τρόπος να αποσπά την προσοχή της από το άγχος και τη δουλειά, αλλά και να απασχολεί τα χέρια της αντί να βυθίζεται στο ατέρμονο “doomscrolling”. Πολύ γρήγορα, η ίδια και η παρέα της έγιναν «πλήρως εμμονικοί» με το νέο τους χόμπι. Η εμπειρία της δεν αποτελεί εξαίρεση· αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση νέων ανθρώπων που στρέφονται σε αναλογικές δραστηριότητες, επιχειρώντας να απομακρυνθούν από την τεχνολογία και να επανασυνδεθούν με μια πιο απτή μορφή δημιουργικότητας.
Η αναβίωση αυτών των παραδοσιακών ασχολιών ενισχύεται, όχι χωρίς μια δόση ειρωνείας – από τη δημοφιλία τους στα social media. Χόμπι που συχνά χαρακτηρίζονταν, άλλοτε με τρυφερότητα και άλλοτε υποτιμητικά, ως «δραστηριότητες για γιαγιάδες» – όπως το πλέξιμο, η κηπουρική και το κέντημα – γοητεύουν πλέον τη Gen Z και τους millennials. Παράλληλα, και άλλες εκτός οθόνης δραστηριότητες, όπως η κεραμική, το origami ή ακόμη και η σιδηρουργία, γνωρίζουν αξιοσημείωτη άνθηση.
Αν και πολλοί στράφηκαν σε αυτές τις ασχολίες κατά τη διάρκεια των lockdowns του 2020, ως διέξοδο στον αυξημένο ελεύθερο χρόνο, η δυναμική τους ξεπέρασε τη συγκυριακή μόδα. Η παρουσία τους στο διαδίκτυο συνεχίζει να ενισχύεται, ενώ για ορισμένους μετατράπηκαν ακόμη και σε επαγγελματική δραστηριότητα. Η MacTaggart, σήμερα 26 ετών, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: χωρίς να θεωρεί τον εαυτό της ιδιαίτερα «επδέξιο στα χέρια», ίδρυσε το brand “What’s the Stitch”, μέσω του οποίου διαθέτει καμβάδες, αξεσουάρ και ψηφιακά σχέδια για needlepoint.
Οι δημιουργίες της συχνά ενσωματώνουν χιούμορ και μια δόση αθυροστομίας, προσδίδοντας μια σύγχρονη πινελιά σε μια παραδοσιακά συντηρητική τέχνη. «Πρόκειται για μια ιστορικά πολύ “καθωσπρέπει” δραστηριότητα, οπότε έχει ενδιαφέρον να της δίνεις μια νεανική τροπή», σημειώνει. Ο συνδυασμός παράδοσης και σύγχρονης έκφρασης φαίνεται να ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας γενιάς που αναζητά αυθεντικότητα αλλά και προσωπική ταυτότητα.
Σύμφωνα με την Jaime Kurtz, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο James Madison με ειδίκευση στην ευτυχία, τα οφέλη τέτοιων δραστηριοτήτων είναι σημαντικά. Όπως εξηγεί, συμβάλλουν στη μείωση του άγχους και του στρες, ενώ προσφέρουν αίσθηση επίτευξης μέσω της συγκεντρωμένης και δημιουργικής ενασχόλησης. «Τα χόμπι είναι εξαιρετικά σημαντικά, όμως πολλοί από εμάς τα έχουμε εγκαταλείψει ή δεν τα θέτουμε ως προτεραιότητα, πιστεύοντας ότι δεν έχουμε χρόνο. Στην πραγματικότητα, το να αφιερώνουμε μικρά χρονικά διαστήματα σε τέτοιες δραστηριότητες αποτελεί μια ιδιαίτερα σοφή επένδυση χρόνου», τονίζει.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Clara Sherman, συνιδρύτρια της εταιρείας So Bam Fun που επιχειρεί να «επανεφεύρει» το mahjong για νεότερο κοινό, περιγράφει την εμπειρία ως μια μορφή «ζεν» κατάστασης όταν παίζει με φίλους. «Είναι σαν να βρίσκεσαι μέσα σε μια μικρή φούσκα, μόνο εσύ, οι φίλοι σου και το παιχνίδι που απολαμβάνετε μαζί. Σου επιτρέπει πραγματικά να αποσυνδεθείς από τον υπόλοιπο κόσμο», εξηγεί.
Ωστόσο, δεν επιδιώκουν όλοι οι νέοι μια πλήρη ψηφιακή αποτοξίνωση. Ορισμένοι επιλέγουν να ενσωματώσουν τη σύγχρονη τεχνολογία στις αναλογικές τους ασχολίες. Ο Isaiah Scott, παρατηρητής πουλιών, καλλιτέχνης και δημιουργός περιεχομένου, χρησιμοποιεί την εφαρμογή eBird για να καταγράφει και να παρακολουθεί τις παρατηρήσεις του, συμβάλλοντας ταυτόχρονα σε επιστημονική έρευνα και δράσεις προστασίας της φύσης.
Ο ίδιος αναγνωρίζει το στερεότυπο που θέλει τη γενιά του «κολλημένη» στα κινητά, ωστόσο υποστηρίζει ότι η τεχνολογία «ανοίγει αμέτρητες δυνατότητες για να ασχοληθεί κανείς με χόμπι που ίσως είχαν ξεχαστεί ή ήταν δύσκολο να προσεγγιστούν». Για τον 22χρονο Scott, η παρατήρηση πουλιών θυμίζει την εμπειρία των παιδικών του χρόνων με τα παιχνίδια Pokémon: «Είναι σαν βιντεοπαιχνίδι, αλλά στην πραγματική ζωή». Παρομοιάζει, μάλιστα, τα ταξίδια σε νέες περιοχές με το «ξεκλείδωμα νέων χαρτών», ενώ τη συλλογή διαφορετικών ειδών με την επίτευξη ενός «υψηλού σκορ» — έχοντας ήδη καταγράψει περίπου 800 διαφορετικά είδη.
Πέρα από την προσωπική απόλαυση, η ενασχόλησή του με τα πουλιά τον οδήγησε και σε μια ευρύτερη αποστολή προστασίας του περιβάλλοντος. Ο Scott ίδρυσε τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Rookery and Roots Conservancy και πρόσφατα απέκτησε μια έκταση περίπου 16 στρεμμάτων στη Georgia, με στόχο τη διατήρηση φυσικών οικοτόπων – μια πρωτοβουλία που κατέστη εφικτή, εν μέρει, χάρη στην ψηφιακή του παρουσία.
Με αντίστοιχο τρόπο, η διαδικτυακή έκθεση έχει επιτρέψει και σε άλλους τεχνίτες του αναλογικού κόσμου να μετατρέψουν την τέχνη τους σε βιώσιμες επιχειρήσεις. Η Anna Weare, επαγγελματίας σιδηρουργός και πεταλωτής αλόγων – γνωστή στο διαδίκτυο ως AnvilAnna – απέκτησε διεθνή αναγνώριση μέσα από τα βίντεό της στο TikTok. Η ίδια εκτιμά ότι το ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη σιδηρουργία και άλλες αιώνιες πρακτικές πηγάζει από μια ευρύτερη κόπωση απέναντι σε έναν υπερ-ψηφιοποιημένο κόσμο και στα μαζικά παραγόμενα, συχνά κατώτερης ποιότητας, προϊόντα. Τα περιζήτητα μονοκόμματα σπιρούνια που κατασκευάζει, γνωστά για την αντοχή και τη σπανιότητά τους, συνοδεύονται πλέον από λίστα αναμονής που φτάνει τον έναν χρόνο.
«Οι άνθρωποι, περισσότερο από ποτέ, συνειδητοποιούν ότι τα προϊόντα που κατασκευάζονται σε εργοστάσια ή σε μαζική κλίμακα φθείρονται πολύ γρήγορα», παρατηρεί η 27χρονη. Είτε πρόκειται για πελάτες που αγοράζουν τα προϊόντα της είτε για όσους εμπνέονται να πιάσουν οι ίδιοι το σφυρί, όπως σημειώνει, «υπάρχει μια σαφής αναζήτηση για διάρκεια και αυτή η τέχνη επιβιώνει εδώ και αιώνες για κάποιο λόγο».
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την αναβίωση διαδραματίζει και το αίσθημα κοινότητας που αναπτύσσεται γύρω από τέτοιες δραστηριότητες. Η Kristie Landing, ιδρύτρια του Verse & Sip, μιας πλατφόρμας αφιερωμένης στους ποιητές και τους φίλους της ποίησης, μοιράζεται βίντεο με πρακτικές όπως η χειρόγραφη αλληλογραφία, οι σφραγίδες με κερί και το origami. Όπως αναφέρει, δέχεται συχνά ερωτήσεις από μια «ενεργή κοινότητα» χρηστών, όχι μόνο για τα εργαλεία, αλλά και για τρόπους διασύνδεσης μεταξύ τους.
Ανταποκρινόμενη στο αυξανόμενο ενδιαφέρον των ακολούθων της για ανταλλαγή επιστολών, η Landing δημιούργησε πρόσφατα μια υπηρεσία αντιστοίχισης pen pals. Παράλληλα, λάνσαρε το Verse & Sip Mail Club, μέσω του οποίου εκατοντάδες συνδρομητές σε όλο τον κόσμο λαμβάνουν κάθε μήνα ένα πρωτότυπο ποίημα συνοδευόμενο από τσάι. Στόχος της είναι να προσφέρει μια «πιο αργή στιγμή» μέσα σε πλατφόρμες που είναι σχεδιασμένες για γρήγορη κατανάλωση περιεχομένου.
Πολλοί από όσους ασχολούνται με αυτά τα χόμπι υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για παροδική τάση, αλλά για μια συνειδητή επιστροφή στον αναλογικό κόσμο. Όσο για τον χαρακτηρισμό «χόμπι για γιαγιάδες», η MacTaggart τον υιοθετεί χωρίς δισταγμό. «Αστειεύομαι με τους φίλους μου ότι ήμουν γιαγιά από πάντα», λέει, «οπότε είναι απολύτως ταιριαστό που αυτό κατέληξε να γίνει το επάγγελμά μου».
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.