Πέρα από το πετρέλαιο: Οι αθέατες επιπτώσεις του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία

Η κρίση για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί πλέον «τη μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου», σύμφωνα με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Fatih Birol. Κι ενώ το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο σε παγκόσμιο επίπεδο, ο αντίκτυπος εκτείνεται πολύ πέρα από τον ενεργειακό τομέα.

Καθώς η σύγκρουση στο Ιράν συνεχίζεται, η διακοπή της κυκλοφορίας αποκαλύπτει επίσης μια βαθύτερη ευπάθεια: τον ρόλο της Μέσης Ανατολής ως κύριου προμηθευτή μη πετρελαϊκών εμπορευμάτων. Από τα λιπάσματα που είναι απαραίτητα για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια έως τα ορυκτά που τροφοδοτούν την ενεργειακή μετάβαση, οι τρέχουσες ελλείψεις αναδιαμορφώνουν τις αλυσίδες εφοδιασμού σε πραγματικό χρόνο.

Λιπάσματα

Ο Αραβικός Κόλπος αποτελεί τον κεντρικό κόμβο της παγκόσμιας γεωργίας, αντιπροσωπεύοντας τουλάχιστον το 20% του συνόλου των εξαγωγών λιπασμάτων δια θαλάσσης. Η εξάρτηση είναι ακόμη πιο έντονη όσον αφορά την ουρία, το πιο διαδεδομένο αζωτούχο λίπασμα στον κόσμο, με το 46% του παγκόσμιου εμπορίου να προέρχεται από την περιοχή. Αυτή η προμήθεια είναι ζωτικής σημασίας για τις μεγάλες γεωργικές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας (18%), της Βραζιλίας (10%) και της Κίνας (8%).

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή θα περιορίσει σημαντικά τη διαθεσιμότητα σε αυτές τις περιοχές που εξαρτώνται από τις εισαγωγές, οδηγώντας ενδεχομένως σε αύξηση του κόστους της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων, καθώς και σε πληθωριστικές πιέσεις.

Θείο

Το θείο, ένα υλικό ζωτικής σημασίας για τον ενεργειακό τομέα, αποτελεί το κύριο υποπροϊόν της διαδικασίας διύλισης πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή, η οποία επί του παρόντος βρίσκεται στάσιμη. Σχεδόν το ήμισυ του συνολικού παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου θείου διέρχεται από το Στενό, καθιστώντας την περιοχή τον παγκόσμιο «καθοριστή των τιμών» για το συγκεκριμένο εμπόρευμα. Αποτελεί την πρώτη ύλη για το θειικό οξύ, μια χημική ουσία που απαιτείται για δύο παγκόσμιες ροές εργασιών:

Τη χημεία των μπαταριών
Ο βιομηχανικός φώσφορος, ο οποίος λειτουργεί ως κύριο αντιδραστήριο στην παραγωγή λιπασμάτων φωσφορικού άλατος υψηλής ανάλυσης, ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους.
Η έλλειψη διαθεσιμότητας αναγκάζει τη βιομηχανία να επιβραδύνει τη δραστηριότητά της σε κέντρα όπως η Ινδονησία και η ζώνη χαλκού της Αφρικής. Καθώς οι τιμές εκτινάσσονται, η διαταραχή απειλεί τόσο τις βιώσιμες μεταφορές όσο και τη μεγάλης κλίμακας εμπορική γεωργία.

Ήλιο

Το Κατάρ καλύπτει σχεδόν το ένα τρίτο της παγκόσμιας προσφοράς ηλίου, το οποίο παράγεται ως υποπροϊόν της επεξεργασίας φυσικού αερίου. Καθώς η προσφορά μειώνεται, οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού τεχνολογικών προϊόντων. Το ήλιο διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην κατασκευή ημιαγωγών, υποστηρίζοντας διαδικασίες που κυμαίνονται από την ψύξη σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες έως την κατασκευή υψηλής ακρίβειας.

Η μεγαλύτερη ανησυχία, ωστόσο, αφορά τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Οι σαρωτές μαγνητικής τομογραφίας βασίζονται στο υγρό ήλιο για να διατηρούν τους υπεραγωγούς μαγνήτες τους σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες. Χωρίς σταθερή προμήθεια ηλίου, οι συσκευές μαγνητικής τομογραφίας δεν μπορούν να λειτουργήσουν.

Σφαιρίδια σιδηρομεταλλεύματος/χάλυβα

Ο Κόλπος του Περσικού είναι σημαντικός προμηθευτής σφαιριδίων σιδηρομεταλλεύματος υψηλής ποιότητας και σιδήρου άμεσης αναγωγής – πρώτων υλών υψηλής ποιότητας για την παγκόσμια παραγωγή χάλυβα.

Οι πλοιοκτήτες άρχισαν να αποφεύγουν τα στενά σχεδόν αμέσως μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης, καθιστώντας πιο δύσκολη την εξασφάλιση πλοίων και ωθώντας τους αγοραστές σε όλη την Ασία, την Ινδία και τη Μέση Ανατολή να αναστείλουν τις νέες προμήθειες. Με την αβεβαιότητα σχετικά με τα ναύλα να παραμένει ανεπίλυτη, οι μεγαλύτεροι χρόνοι μεταφοράς και τα αυξανόμενα έξοδα ναύλωσης αρχίζουν να επηρεάζουν έναν κλάδο που ήδη λειτουργεί με στενά περιθώρια κέρδους.

Αλουμίνιο

Η Μέση Ανατολή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παγκόσμιους προμηθευτές πρωτογενούς αλουμινίου εκτός της Κίνας, παράγοντας περίπου το 9% της παγκόσμιας παραγωγής πρωτογενούς αλουμινίου. Το αλουμίνιο χρησιμοποιείται ευρέως στον τομέα των κατασκευών, των μεταφορών και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και μόνο λίγα εργοστάσια τήξης είναι πλήρως ενσωματωμένα με τις δικές τους πρώτες ύλες, γεγονός που καθιστά την αγορά ευαίσθητη στις πιέσεις εφοδιασμού από τον Κόλπο.

Υποδομές πράσινου υδρογόνου

Αν και η κρίση ενδέχεται τελικά να επιταχύνει τη μετάβαση προς την καθαρή ενέργεια, έχει αναδείξει τους κινδύνους που διατρέχουν τα χρονοδιαγράμματα των έργων υδρογόνου και τις υποδομές εξαγωγής.

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε θέση να εξελιχθεί σε σημαντικό κόμβο πράσινου υδρογόνου, με σημαντική παραγωγική ικανότητα ηλεκτρολυτών και σχέδια εξαγωγής που βρίσκονται σε εξέλιξη. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη αστάθεια και η αβεβαιότητα όσον αφορά τις ναυτιλιακές διαδρομές και τις επενδύσεις ενδέχεται να επιβραδύνουν τον ρυθμό ανάπτυξης και την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ