18 ασπρόμαυρες φωτογραφίες που μόλις απέσπασαν βραβείο
Για ακόμη μια χρονιά, τα Black and White Photo Awards αναδεικνύουν τη μαγεία της φωτογραφίας, όταν απουσιάζει το χρώμα και όλο το βάρος της σύνθεσης πέφτει στο φως, τις σκιές, τις αντιθέσεις και τις μορφές.
- 22 ΝΟΕ 2026
Στο κλασικό εγχειρίδιο για τους σπουδαστές της φωτογραφίας The Negative, ο κορυφαίος Ansel Adams εξηγεί ότι ο φωτογράφος δεν καταγράφει απλώς ένα τρισδιάστατο θέμα όπως νόμιζαν προπολεμικά, αλλά είναι εκείνος που τη δημιουργεί. Με βάση τη θεωρία της «οπτικοποίησης» την οποία εισήγαγε τότε ο Αμερικανός που έμεινε στην ιστορία για τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες τοπίων της αμερικανικής Δύσης, οι φωτογράφοι φαντάζονται ουσιαστικά την τελική εικόνα πριν πατήσουν το κλικ.
Με άλλα λόγια, δεν φωτογραφίζουν αυτό που είναι μπροστά τους, αλλά αποφασίζουν εκ των προτέρων πώς θέλουν να αποδώσουν το θέμα, μέσα από το φως, τις σκιές, τις τονικές αναβαθμίσεις. Μια διαδικασία ιδιαίτερα καθοριστική στην ασπρόμαυρη φωτογραφία, όπου ο φωτογράφος «μεταφέρει ένα τρισδιάστατο θέμα σε μια δισδιάστατη εικόνα και στις τονικές αξίες του γκρι», όπως έγραφε.
Με την απουσία του χρώματος, όλο το βάρος της σύνθεσης πέφτει αυτομάτως στο φως και τις σκιές, στις αντιθέσεις, στις υφές και τις μορφές.
Εάν όλα τα παραπάνω σας ακούγονται δυσνόητα, είναι πολύ πιο απλό να παρατηρήσετε τις παρακάτω φωτογραφίες.
Είναι οι εικόνες που ξεχώρισαν από τα Black and White Photo Awards αυτή τη χρονιά, έναν θεσμό που ξεκίνησε το 2022 με στόχο να αναδείξει τη μαγεία της ασπρόμαυρης φωτογραφίας. Πρόκειται για έναν διεθνή διαγωνισμό με χρηματικά έπαθλα, ο οποίος απευθύνεται τόσο σε επαγγελματίες όσο και ερασιτέχνες, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στην τεχνική αρτιότητα, αλλά και στην πρωτοτυπία, την καλλιτεχνική αξία και την προσωπική ματιά πίσω από κάθε φωτογραφική λήψη.
Να σταθούμε σε μερικές από τις βραβευμένες φωτογραφίες, επισημαίνοντας τη δύναμη του ασπρόμαυρου.
Μεγάλος νικητής για το 2026 ανακηρύχθηκε ο Shengwei Dai, με τη φωτογραφία που χρησιμοποιήσαμε ως κεντρική για το παρόν κείμενο. Όπως βλέπουμε, η φωτογραφία καταγράφει έναν άνδρα τη στιγμή που πηδά ανάμεσα σε δύο γεμάτα τρένα, με τους επιβάτες περιμετρικά να παρακολουθούν το τολμηρό άλμα.
«Οι γραμμές των βαγονιών οδηγούν το βλέμμα του θεατή προς τη μορφή που αιωρείται, ενώ τα πρόσωπα των ανθρώπων που παρακολουθούν το άλμα συμπληρώνουν μια σκηνή γεμάτη ενέργεια, ένταση και λεπτομέρεια», αναφέρεται στο κείμενο της κριτικής επιτροπής.
Για ακόμη μια χρονιά, τα Black and White Photo Awards αναδεικνύουν πόσο διαφορετικές ιστορίες μπορούν να αφηγηθούν το φως, η σκιά, η σύνθεση και οι τόνοι του γκρι, όταν το χρώμα απουσιάζει και αφήνει χώρο στην καθαρότητα της σύνθεσης. Ιστορίες από την καθημερινότητα στον δρόμο και την ανθρώπινη έκφραση στα πορτρέτα μέχρι την άγρια ζωή, την αρχιτεκτονική και τα τοπία από τα πέρατα του κόσμου.
Παρατηρώντας πιο προσεκτικά τα βραβευμένα έργα (πλήρης λίστα εδώ), ανακαλύπτουμε αφαιρετικές συνθέσεις πλασμένες από το χέρι της φύσης, κεντραρισμένες λεπτομέρειες που θα χάνονταν σε έγχρωμη λήψη (όπως η υφή του δέρματος των ρινόκερων), παιχνίδια με σχήματα στις αρχιτεκτονικές φόρμες, σιλουέτες οι οποίες αναδεικνύονται από το κόντρα φως και τοπία που αποκτούν μια εντελώς διαφορετική διάσταση μέσα από την απουσία του χρώματος.
Είναι η «λιτή και φλογερή ποίηση της πραγματικότητας», που περιέγραφε ο Ansel Adams για την ασπρόμαυρη φωτογραφία.
Από την πρώτη διοργάνωση μέχρι σήμερα, ο διαγωνισμός Black and White Photo Awards παραμένει προσηλωμένος στον ίδιο στόχο, φροντίζοντας όμως να διευρύνει τις δυνατότητες έκφρασης των φωτογράφων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η νέα κατηγορία Open Theme που προστέθηκε για πρώτη φορά φέτος στη δομή του διαγωνισμού, δίνοντας χώρο για έργα που ξεφεύγουν από τις καθιερωμένες θεματικές και αναδεικνύουν την ασπρόμαυρη φωτογραφία μέσα από πιο ελεύθερες, καλλιτεχνικές και εννοιολογικές προσεγγίσεις.
Νικητής της νέας κατηγορίας στην παρθενική της εμφάνιση είναι ο Lloyd Lane, με μια φωτογραφία από το Brighton Palace Pier.
Η φωτογραφία αποτυπώνει ένα εντυπωσιακό σμήνος χιλιάδων ψαρονιών να πετά πάνω από την ιστορική προβλήτα, σε μια σύνθεση όπου «αρχιτεκτονική και φύση συνδιαλέγονται αρμονικά», όπως αναφέρεται στο συνοδευτικό κείμενο της κριτικής επιτροπής που αιτιολογεί τη βράβευση.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.