AP Photo/Alberto Saiz
ΚΟΣΜΟΣ

Ο μεγαλύτερος ντοματοπόλεμος του κόσμου, σε μια πόλη της Ισπανίας

Πάνω από 150 τόνοι ώριμης ντομάτας, 22.000 συμμετέχοντες και 60 λεπτά ανηλεούς πολέμου έξω στους δρόμους: το La Tomatina είναι ένα μοναδικό έθιμο που βάφει στα κόκκινα το Μπουνιόλ της Ισπανίας.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: AP PHOTO/ALBERTO SAIZ

Η επίσημη εκδοχή του Δήμου Μπουνιόλ για τις ρίζες αυτού του παράδοξου εθίμου που βάφει στα κόκκινα όλη την πόλη, δείχνει την τελευταία Τετάρτη του Αυγούστου του μακρινού 1945.

Εκείνο το πρωινό του καλοκαιριού, λοιπόν, την ώρα που από την κεντρική πλατεία του δήμου περνούσαν οι «γίγαντες» της παραδοσιακής παρέλασης των Gigantes y Cabezudos, μια ομάδα νεαρών είχε τη φαεινή ιδέα να χωθεί μέσα στην πομπή, με αποτέλεσμα να πέσει άδοξα μία από τις φιγούρες της παρέλασης. Ο εκνευρισμός κλιμακώθηκε και η κατάσταση εξελίχθηκε σε έναν μαζικό καβγά που πέρασε στην ιστορία: μέσα σε λίγα λεπτά, η πλατεία είχε μετατραπεί σε χαοτικό πεδίο μάχης, με ντομάτες να εκσφενδονίζονται στον αέρα από τον πάγκο ενός άτυχου μανάβη που βρισκόταν εκεί δίπλα.

Το επόμενο έτος, την ίδια μέρα, λέγεται ότι οι ταραξίες επέστρεψαν στον «τόπο του εγκλήματος», πετώντας και πάλι ντομάτες για πλάκα, αυτή τη φορά φέρνοντας τις δικές τους από το σπίτι και αφήνοντας ήσυχο τον πάγκο του μανάβη.

Περίπου ογδόντα χρόνια μετά από εκείνα τα γεγονότα, οι κάτοικοι του Μπουνιόλ, της μικρής επαρχιακής πόλης έξω από τη Βαλένθια, έχουν κάθε λόγο να ευγνωμονούν εκείνον τον άγνωστο μανάβη του 1945. Διότι ο επικός ντοματοπόλεμος που ξέσπασε μπροστά από τον πάγκο του έμελλε τελικά να γεννήσει μία από τις πιο παράξενες και δημοφιλείς γιορτές της Ισπανίας – στο καθιερωμένο ραντεβού της, η La Tomatina, όπως είναι το όνομα του εθίμου, προσελκύει δεκάδες χιλιάδες κόσμου από τα πέρατα της χώρας και όχι μόνο.

Είναι κάτι το μοναδικό: ένα τεράστιο μπουγέλο, αλλά με αμέτρητες ώριμες, ζουμερές ντομάτες. «Όποιος έρθει με το σκεπτικό να παραμείνει καθαρός, καλύτερα να μην έρθει», λέει συμμετέχων σε ρεπορτάζ του Europa Press από τη φετινή διοργάνωση.

Η πόλη των περίπου 9.700 κατοίκων υποδέχεται για μια μέρα δεκαπλάσιο κόσμο.
Το La Tomatina αποτελεί τον μεγαλύτερο «πόλεμο» με φαγητό παγκοσμίως.
Από το 2013, έχει επιβληθεί όριο συμμετοχών, με ταβάνι τους 22.000.

Μέσα στα χρόνια, η γιορτή έχει περάσει από διάφορα στάδια, μέχρι τη σημερινή οργανωμένη και οριοθετημένη εκδοχή της.

Από το 2013, πιο συγκεκριμένα, για τη συμμετοχή στην La Tomatina έχει επιβληθεί εισιτήριο και συγκεκριμένο όριο συμμετοχών (22.000 άτομα), ενώ ο «πόλεμος» έχει περιοριστεί σε συγκεκριμένη έκταση της πόλης. Για λόγους ασφαλείας, χρησιμοποιείται μια ποικιλία ντομάτας που χαρακτηρίζεται από λεπτή φλούδα και πλούσια σάρκα. Μάλιστα, τα 150.000+ κιλά ντομάτας που προμηθεύει η διοργάνωση με φορτηγά, καλλιεργούνται επί τούτου για την καθιερωμένη γιορτή La Tomatina και αφήνονται να ωριμάσουν πλήρως πριν κοπούν, ώστε να είναι πιο μαλακές και ζουμερές.

Υπάρχουν, μάλιστα, και συγκεκριμένες οδηγίες που πρέπει να ακολουθούν οι συμμετέχοντες ώστε να απολαύσουν τη γιορτή χωρίς προβλήματα: ο βασικός κανόνας λέει πως οι ντομάτες πρέπει να συνθλίβονται πριν εκσφενδονιστούν στον αέρα, ενώ απαγορεύονται τα μπουκάλια και άλλα σκληρά αντικείμενα. Παράλληλα, συστήνεται να φορούν γυαλιά για να προστατεύουν τα μάτια τους.

Τα «πολεμοφόδια» μεταφέρονται με τα φορτηγά του δήμου.
Το 2026 χρησιμοποιήθηκαν 150.000 κιλά ντομάτας. Δηλαδή, περίπου 7 κιλά ανά άτομο.
Πρόκειται για ντομάτες που καλλιεργούνται στην περιοχή Εξτρεμαδούρα, ειδικά για το La Tomatina.
Όπως δήλωσε ο αντιδήμαρχος του Μπουνιόλ, αυτές οι ντομάτες «δεν θα υπήρχαν» αν δεν υπήρχε το La Tomatina.
Σαν ένα γιγαντιαίο υπαίθριο μπουγέλο, αλλά με αμέτρητες ώριμες, ζουμερές ντομάτες.

Και η διασκέδαση ξεκινάει: ο «πόλεμος» διαρκεί ακριβώς 60 λεπτά.

Λίγα ακούγονται; Αρκούν και με το παραπάνω για να σκορπίσουν αμέτρητα χαμόγελα και να μεταμορφώσουν την πόλη σε μια απέραντη ντοματόσουπα, όπως βλέπουμε στο φωτορεπορτάζ του Associated Press. Οι δρόμοι έχουν πλημμυρίσει από τους χυμούς, οι τοίχοι έχουν πιτσιλιές μέχρι ψηλά και κανένας, μα κανένας, δεν έχει βγει καθαρός από την ξέφρενη μάχη. Το τοπίο μοιάζει με ένα απέραντο κρύο γκασπάτσο, σαν εκείνα που σερβίρονται το καλοκαίρι στα σπίτια της Ισπανίας.

Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι σε περίπου τρεις ώρες η πόλη έχει ξαναβρεί την κανονική της εικόνα.

Η γιορτή είναι δημοφιλής και στο κοινό της Ινδίας, χάρη σε μια ταινία του Bollywood (Zindagi Na Milegi Dobara του 2011).
Του χρόνου, το έθιμο La Tomatina συμπληρώνει 80 χρόνια ιστορίας.
Το «χάος» είναι αυστηρά χρονομετρημένο: η μάχη διαρκεί ακριβώς μία ώρα.
Συστήνεται οι συμμετέχοντες να φορούν γυαλιά για να προστατεύουν τα μάτια τους.
Υπάρχει και παιδική Tomatina, μια ξεχωριστή διοργάνωση για παιδιά 4–14 ετών.