Έχεις δει κι εσύ αυτή την αφίσα που παίζει παντού, σε μετρό και social media;
“The only product of art is feelings”. Το quote του Brian Eno έχει εμφανιστεί εδώ και ένα μήνα στα πάνελ των σταθμών του μετρό και στο feed μας σε Instagram και TikTok και μας τρώει η περιέργεια να μάθουμε ποιος βρίσκεται πίσω από αυτή την αινιγματική πρωτοβουλία.
- 3 ΣΕΠ 2026
Όχι το φετινό, αλλά το περσινό καλοκαίρι είχα διαβάσει τη νουβέλα των μόλις 72 σελίδων του Μιχάλη Μακρόπουλου, «… άμμος». Ένα υπαρξιακό αφήγημα για αυτά τα μικρά πράγματα της ζωής που είναι η ποίηση της καθημερινότητας και κατ΄επέκταση η γνώση του αναπόφευκτου τέλους. Η άμμος τρύπωνε παντού μέσα στο παραθαλάσσιο σπίτι του ήρωα, λειτουργώντας αλληγορικά για τον χρόνο που κυλά, τη φθορά που προκαλεί, τη μνήμη που διατηρεί ζωντανή.
Θυμήθηκα αυτό το βιβλίο όταν την Τρίτη πήγα να μπω στο αυτοκίνητο για να πάω πρώτη μέρα στο γραφείο μετά τις διακοπές. Υπήρχαν παντού εκατομμύρια κόκκοι άμμου. Είχαν τρυπώσει παντού. Το χαμόγελο για το υπέροχο καλοκαίρι που πέρασα έγινε γρήγορα σφίξιμο στα χείλη για το υπέροχο καλοκαίρι που τελείωσε.
Άφησα το αυτοκίνητο στο βενζινάδικο της γειτονιάς για πλύσιμο και κατευθύνθηκα στο μετρό. Κι ενώ σκεφτόμουν όλα αυτά και περπατούσα στην αποβάθρα, το βλέμμα μου έπεσε πάνω σε ένα λευκό πάνελ που έγραφε “The only product of art is feelings”.
Η φράση αυτή (Το μόνο προϊόν της τέχνης είναι τα συναισθήματα) ανήκει στον Brian Eno, αυτόν τον σπουδαίο Βρετανό μουσικό, παραγωγό και στοχαστή.
Για δευτερόλεπτα, κόλλησα. «Τι στο καλό είναι αυτό; Πού βρέθηκε; Ποιος το κρέμασε στους τοίχους του μετρό;», αναρωτήθηκα και σαν αναλαμπή μου ήρθε ένα post στο Instagram από μία γνωστή μου, που το είχε βγάλει φωτογραφία. Γκούγκλαρα το quote και διάβασα ότι προέρχεται από το βιβλίο του Eno, “What Art Does” για τη σημασία της τέχνης ως μέσο εξερεύνησης της συναισθηματικής και ψυχικής μας κατάστασης.
Διάβασα επίσης ότι αυτή η αφίσα δεν παίζει τελικά μόνο στο μετρό, εδώ και περίπου ένα μήνα, αλλά και στα social media, όπου έχει γίνει viral. Έχει γίνει κάτι σαν την αχτίδα φωτός μέσα στο γκρι της πόλης κατά την επιστροφή όλων μας στην καθημερινότητα.
Μία ευχάριστη, αισιόδοξη νότα για την τέχνη που μπορεί να μας ταρακουνήσει, να μας ομορφύνει τη μέρα, ίσως και να μας σώσει λίγο από τη ρουτίνα, σπάζοντας τον φαύλο κύκλο της αέναης κίνησης, καθώς στεκόμαστε έστω και για δευτερόλεπτα ακίνητοι να τη διαβάσουμε/φωτογραφίσουμε/σκεφτούμε.
Σε ποιον ανήκει άραγε αυτή η αινιγματική πρωτοβουλία; Ποιος μας έφτιαξε τη διάθεση με τον πιο απρόσμενο τρόπο; Ο Brian Eno σίγουρα, αλλά ποιος βρίσκεται πίσω από αυτόν; Κάτι μας λέει ότι θα επανέλθουμε σύντομα με την απάντηση.