Νέος διαδραστικός χάρτης αποτυπώνει με ακρίβεια τους νεκρούς του Πολυτεχνείου
Μια πρωτοβουλία από την Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων, ώστε να μην μείνουν περιθώρια σε όσους αναπαράγουν ότι δεν υπήρξαν νεκροί στην εξέγερση του Πολυτεχνείου.
- 16 ΝΟΕ 2026
Βρισκόμαστε σε μια εποχή που ο κόσμος εμπιστεύεται τυφλά τις απαντήσεις από μηχανήματα τεχνητής νοημοσύνης τα οποία ελέγχονται από τους ισχυρότερους ανθρώπους του πλανήτη, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο γύρω μας και το τι είναι αλήθεια τελικά.
Στην ίδια εποχή της αλγοριθμικής παντοδυναμίας, βέβαια, υπάρχουν εκεί έξω και προσπάθειες που χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες για να υπηρετήσουν την ιστορική αλήθεια.
Μια τέτοια προσπάθεια είναι ο νέος διαδραστικός χάρτης που λάνσαρε η ανεξάρτητη συνδικαλιστική παράταξη Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων Αθήνας, με αφορμή την Επέτειο του Πολυτεχνείου – μια (ακόμη) προσπάθεια ώστε να μην μείνουν περιθώρια για όσους αναπαράγουν ότι δεν υπήρξαν νεκροί κατά την αιματηρή εκείνη εξέγερση.
Σύντομη παρένθεση: Για τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της εξέγερσης του Πολυτεχνείου το 1973, έχει αποφανθεί από παλιά η δικαιοσύνη, οδηγώντας στην καταδίκη αξιωματικών και ανώτατων στρατιωτικών, πέρα από των ηγετικών στελεχών της δικτατορίας.
Μόλις έναν χρόνο μετά τα γεγονότα, είχε υπάρξει το περίφημο πόρισμα του εισαγγελέα Δημήτρη Τσεβά που περίεγραφε τον «βαρύ φόρο αίματος» που είχε πληρωθεί κατά την καταστολή της εξέγερσης, δείχνοντας με στοιχεία ότι υπήρξαν περισσότεροι νεκροί από όσους αναφέρονταν επισήμως.
Άλλωστε, κάτι που πολλοί σήμερα αγνοούν είναι ότι το ίδιο το καθεστώς των Συνταγματαρχών δεν είχε αρνηθεί την ύπαρξη νεκρών από πυροβολισμούς κατά την καταστολή της εξέγερσης, τον Νοέμβριο του 1973. Είχε επιχειρήσει να υποβαθμίσει τον πραγματικό αριθμό των θυμάτων και να αποκρύψει την έκταση της αιματοχυσίας που έλαβε τότε η καταστολή, αλλά ουδέποτε αρνήθηκε ότι έπεσαν νεκροί.
Η μετέπειτα ιστορική έρευνα έχει φωτίσει πλέον κάθε πλευρά εκείνων των γεγονότων, εξαφανίζοντας κάθε περιθώριο μύθου. Με τη βοήθεια του νέου χάρτη που δημιούργησε η Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων, όλη αυτή η πολύτιμη γνώση αποκτά πλέον και γεωγραφική αποτύπωση: οι νεκροί, οι τραυματίες και τα σημεία που συνδέθηκαν με την αιματηρή καταστολή γίνονται ορατά πάνω στον χάρτη της Αθήνας.
Οι πληροφορίες και τα σημεία του χάρτη
Από την γεωγραφική αποτύπωση των στοιχείων προκύπτουν η μαζικότητα της εξέγερσης και το μέγεθος της αιματηρής καταστολής της.
Από το βράδυ της 16ης Νοεμβρίου, όπως φαίνεται στις χρονικές ενότητες του χάρτη, η καταστολή παίρνει τον χαρακτήρα μακελειού, με πυροβόλα όπλα να ανοίγουν πυρ από ταράτσες κτιρίων.
Η καταστολή κορυφώθηκε με την εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο, αλλά συνεχίστηκε ταυτόχρονα σε όλη την γύρω περιοχή, από την Κυψέλη μέχρι το Σύνταγμα την 17η και την 18η Νοεμβρίου, και ολοκληρώθηκε με μαζικές συλλήψεις την Δευτέρα 19 Νοεμβρίου, ενάντια στην απεργία που εξήγγειλαν οι οικοδόμοι.
Με διαφορετικές σημάνσεις αποτυπώνονται με ακρίβεια χρόνου και γεωγραφικής θέσης τόσο οι 24 νεκροί της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, όσο και οι 133 τραυματίες που κατέθεσαν ως μάρτυρες στη δίκη μετά την πρώτη της Χούντας.
Σε δεύτερο χάρτη, καταγράφονται ανά νοσοκομείο και κλινική οι αριθμοί των τραυματιών που διακωμίστηκαν τις μέρες της εξέγερσης, μαζί με τις ιατρικές γνωματεύσεις για την αιτία του τραύματος που έφεραν (από πυροβόλα όπλα, γκλομπς και δακρυγόνα). Και πάλι δεν είναι τα πλήρη νούμερα: Ο εισαγγελέας Τσεβάς είχε καταγράψει 1.103 τραυματίες με πλήρη στοιχεία ταυτότητος, ενώ υπήρξαν πολλοί τραυματίες που ουδέποτε ταυτοποιήθηκαν «γιατί από φόβο αναζήτησαν ιδιωτικά τις πρώτες βοήθειες», όπως σημειώνεται στην ανάρτηση.
Από πού προέρχονται όλα αυτά τα στοιχεία;
Για τη δημιουργία του γεωχωρικού χάρτη, βασικές πηγές αποτέλεσε ο πίνακας περιστατικών που περιέχεται στο βιβλίο του Ιερώνυμου Λύκαρη, «Το αίμα το αδικαίωτο ποτέ δεν ησυχάζει» (εκδόσεις Καστανιώτη), αλλά και η ιστορική έρευνα του Διευθυντή Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, με τίτλο «Τεκμηριώνοντας τα γεγονότα του Νοεμβρίου 1973».
Τέλος, όσον αφορά τα στοιχεία για τους τραυματίες, ο πίνακας βασίζεται στα πρακτικά της δίκης σε πρώτο και δεύτερο βαθμό, τα οποία μελέτησε πρωτογενώς η Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.