Από το Burning Man στο Animasyros
Δύο εμβληματικές προσωπικότητες στον χώρο του animation, η δημοσιογράφος Nancy Denney-Phelps και ο συνθέτης Nik Phelps, βρέθηκαν στη Σύρο και μίλησαν στο OneMan για το νήμα που συνδέει τα ελευθεριακά 60s της νιότης τους με τα κινούμενα σχέδια του 2026.
- 6 ΟΚΤ 2026
Ακόμη κι αν το χρώμα των μαλλιών τους ήταν στο φυσικό -της τρίτης τους ηλικίας- λευκό, δύσκολα στη Σύρο θα περνούσε κανείς για ντόπιους τη Nancy Denney-Phelps και τον Nik Phelps, πόσο μάλλον που δεν επιτρέπει να περάσουν απαρατήρητοι τόσο το σκούρο μωβ της μεν όσο και το ανοιχτό γαλάζιο του δε.
Οι ίδιοι όμως κάθε άλλο παρά ξένοι νιώθουν καθώς με προσοχή περπατούν για πολλοστή φορά αγκαζέ στα στενά της ειδυλλιακής -και εορταστικής φέτος, ελέω της συμπλήρωσης 200 ετών από την ονοματοδοσία της- Ερμούπολης λίγο πριν πέσει η αυλαία του Σεπτεμβρίου, σηματοδοτώντας και τον οριστικό αποχαιρετισμό του καλοκαιριού, με αφορμή το Animasyros, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινουμένων Σχεδίων που διοργανώνεται στην πρωτεύουσα των Κυκλάδων με ολοένα και μεγαλύτερη -εντός κι εκτός συνόρων- απήχηση από το 2008. «Κάθε φορά στη Σύρο νιώθουμε σαν να επιστρέφουμε στο σπίτι μας. Με την ομάδα του Animasyros είμαστε σαν οικογένεια μετά από τόσες συναντήσεις» λένε στο OneMan.
Η πρώτη ήταν το 2017 στην επετειακή 10η διοργάνωση του φεστιβάλ, οπότε και η Nancy, ήδη τότε ζωντανός θρύλος στον κόσμο του animation, κλήθηκε από τη διοργάνωση για ως μέλος της της κριτικής επιτροπής. Το 2018 συμμετείχε στην Αγορά του Animasyros που εκείνη τη χρονιά γινόταν στην Αθήνα. Πλέον είναι σύμβουλος διεθνούς προγράμματος ενώ έχει έχει το δικό της session στην Αγορά (Through the Looking Glass with Nancy), κατά τη διάρκεια του οποίου παίρνει συνέντευξη από μία προσωπικότητα του διεθνούς animation.
«Δεν ξέρω πώς με βρήκαν, πάντως με κάλεσαν και εννοείται ότι αμέσως αποδέχτηκα την πρόταση. Τότε το φεστιβάλ ήταν στα μισά του χρόνια, αρκετά μικρότερο και λιγότερο γνωστό δηλαδή από τώρα. Θυμάμαι όμως να εντυπωσιάζομαι από το επίπεδο των Ελλήνων δημιουργών. Μέχρι τότε ήξερα πολύ λίγα πράγματα για το τι συμβαίνει με το animation στη χώρα σας. Εκτός αυτού εντυπωσιάστηκα, ψέματα, ενθουσιάστηκα από το ότι όλοι -οι διοργανωτές, οι συμμετέχοντες, οι ντόπιοι- ήταν έξω καρδιά, ανοιχτοί και φιλικοί από την πρώτη στιγμή. Αμέσως ένιωσα ευπρόσδεκτη».
«Η Nancy βρέθηκε εξαρχής στο στοιχείο της, απολαμβάνει να γνωρίζει κόσμο και να φέρνει αγνώστους -που όμως έχουν ένα κοινό ενδιαφέρον- σε επαφή. Γι’ αυτό και από την πρώτη της επίσκεψη στο Animasyros υπήρξε χρήσιμη στο φεστιβάλ λόγω των γνωριμιών της σε όλο τον κόσμο. Είναι σαν ανθρώπινη ατζέντα αυτή η γυναίκα, ξέρει τους πάντες!» λέει ο Nik, ο οποίος δεν την συνοδεύει απλά στη Σύρο, συμμετέχει και ο ίδιος στο φεστιβάλ – φέτος, για παράδειγμα, παρουσίασε τη διαδικασία σύνθεσης μουσικής για ταινίες animation μικρού μήκους μέσα από μια ζωντανή επίδειξη.
Πότε είναι αυτός που συμπληρώνει τις προτάσεις της συζύγου του, πότε εκείνη τις δικές του, όπως νομοτελειακά συμβαίνει με δυο ανθρώπους που συμβιώνουν όχι απλά γιατί στα γεράματα είναι πολύ αργά για αλλαγές, αλλά γιατί ακόμη το διασκεδάζουν στην προκειμένη ακόμη και μετά από 60 χρόνια.
«Στα 82 μου νιώθω ότι είμαι ακόμη 15!» / Animasyros
Γεννημένη και μεγαλωμένη σε μια φάρμα στο Μιζούρι η Nancy, όπως έχει επανειλημμένα πει, από μικρή ασφυκτιούσε στο οικογενειακό της περιβάλλον. Στην εφηβεία της έφυγε άρον άρον από το σπίτι, στην αυγή των 60s εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, εργάστηκε για λογαριασμό της ριζοσπαστικής φοιτητικής οργάνωσης Students for a Democratic Society (SDS), συμμετείχε το 1963 στην Πορεία προς την Ουάσινγκτον όπου ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ εκφώνησε την πιο ιστορική ομιλία του («Έχω ένα όνειρο…»), μετακόμισε στο Τέξας, τη γενέτειρα του σαξοφωνίστα Nik Phelps, γνωρίστηκαν, ερωτεύτηκαν και βγήκαν στον πηγαιμό για το Σαν Φρανσίσκο.
Εκεί με τη μεν Nancy να γράφει και τον δε Nik να συμμετέχει ως «σεσιονάς» σε ηχογραφήσεις, πρόβες και συναυλίες άλλων (κορωνίδα στο παλμαρέ των συνεργασιών του μέχρι σήμερα οι συμμετοχές του από το ’93 κι έπειτα ως «πνευστός» στα άλμπουμ του Tom Waits), συνθέτοντας παράλληλα και τη δική του μουσική, θα περνούσαν δημιουργικά τα πρώτα 30 χρόνια της κοινής τους ζωής. Αλλά και ελευθεριακά, όπως επέτασσε η εποχή ακόμη και πολύ μετά το τέλος των 60s.
«Το Σαν Φρανσίσκο ήταν ένας επίγειος παράδεισος» λένε με μια φωνή στο OneMan. «Ήμασταν νέοι και καλλιτέχνες σε ένα μέρος που ταυτόχρονα το ένιωθες σαν το κέντρο του κόσμου αλλά και σαν έναν άλλο πλανήτη. Ήμασταν πολλές, μικρές καλλιτεχνικές κοινότητες που συνεργάζονταν, βοηθούσε ο ένας τον άλλο, παίζαμε, διασκεδάζαμε, δημιουργούσαμε και περνούσαμε τέλεια.
Ήταν σαν ένα διαρκές έργο τέχνης η ίδια μας η ζωή, ακόμη και οι φάρσες που κάναμε, μπορεί πχ ένα βράδυ να παίρναμε τοστιέρες και να τις κολλούσαμε ψηλά σε εξωτερικούς τοίχους σπιτιών, ό,τι μας ερχόταν στο κεφάλι, το κάναμε. Χωρίς όμως να προσβάλλουμε και να πειράζουμε κανένα. Και σε αντίθεση με αυτό που πιστεύει ο κόσμος, το μεγάλο πάρτι κράτησε για πολλά χρόνια, ακόμη και στα 80s».
Απότοκο αυτού του «μεγάλου πάρτι» υπήρξε επί της ουσίας και το φεστιβάλ Burning Man με τη Nancy και τον Nik ανάμεσα στις πρώτες δυο-τρεις δεκάδες των καλλιτεχνών και των φίλων τους που το 1986 διοργάνωσαν στην παραλία Baker του Σαν Φρανσίσκο ένα πικνίκ γύρω από μια μεγάλη φωτιά.
«Μια μάζωξη μεταξύ φίλων ήταν στην αρχή. Κάθε επόμενη χρονιά μαζευόταν περισσότερος κόσμος, μετά η ιστορία μεταφέρθηκε στην έρημο Black Rock της Νεβάδα και ξαφνικά στα μέσα των 90s συνειδητοποίησα ότι αντί να διασκεδάζω, έπρεπε να δουλεύω για να περνάνε οι άλλοι καλά, και μάλιστα να δουλεύω πολύ, από την τροφοδοσία μέχρι τους υγειονομικούς σταθμούς. Δεν είχε πια πλάκα» θυμάται σήμερα η Nancy.
Ούτε πια πολύ νέοι ήταν, έχοντας πατήσει τα 50: Συνθέτης μουσικής ο Nik για ταινίες animation και ιθύνων νους του σχήματος The Sprocket Ensemble που συνοδεύει live σχετικές ειδικές προβολές. Δημοσιογράφος και κριτικός ταινιών animation η Nancy, με μια βαλίτσα στο χέρι ώστε να παρευρίσκεται σε σχετικά φεστιβάλ στην Ευρώπη, όπου θα αποφάσιζαν τελικά να μετοικήσουν λίγο μετά το μιλένιουμ.
«Υπάρχει ακόμη κόσμος που πιστεύει ότι το animation απευθύνεται μόνο σε παιδιά. Κόντρα σε αυτό το στερεότυπο περνάμε τη ζωή μας»
«Το θέλαμε καιρό γιατί η κατάσταση στην Αμερική χειροτέρευε. Αυτό δηλαδή που συνέβη με τον Τραμπ “έβραζε” από καιρό, δεν πέσαμε από τα σύννεφα. Θέλαμε πραγματικά να φύγουμε. Κι επειδή ήδη περνούσαμε αρκετό χρόνο στη Γάνδη για δουλειές, μας ήταν οικείο το βελγικό περιβάλλον, δηλαδή όταν μετακομίσαμε, γνωρίζαμε ήδη τον τόπο, είχαμε ήδη κάνει πολλές γνωριμίες. Ήταν μια λογική επιλογή για εμάς. Η Γάνδη μοιάζει πολύ με το Σαν Φρανσίσκο της δεκαετίας του ’70: πολλή μουσική, πολλές τέχνες και πολλή διασκέδαση» λέει η Nancy και αμφότεροι τονίζουν ότι ο «παράδεισος» της νιότης τους δεν τους λείπει καθόλου.
«Πήγαμε πριν από μερικά χρόνια για μια συναυλία μου και πια δεν έχει καμία σχέση με την πόλη που αγαπήσαμε» λέει ο Nik. «Τα νοίκια είναι στα ύψη εξαιτίας των big tech εταιριών, οι παλιοί κάτοικοι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, παντού βλέπεις άστεγους. Ακόμη και μέχρι τις αρχές του 2000 η πόλη διατηρούσε έστω κάποια από την παλιά της μαγεία. Σήμερα έχει χάσει εντελώς την ψυχή της. Ευτυχώς σηκωθήκαμε έγκαιρα και φύγαμε!»
Είναι πια περισσότερα από 20 τα χρόνια που κατοικοεδρεύουν στο Βέλγιο, αν και τη μισή τους ζωή την περνάνε στο δρόμο, ταξιδεύοντας από το ένα φεστιβάλ animation στο άλλο, είτε ως τιμώμενα πρόσωπα είτε ως μέλη κριτικών και όχι μόνο επιτροπών, με ουκ ολίγες από τις εμπειρίες τους (κάποιες δε και επεισοδιακές) να υπάρχουν πια καταγεγραμμένες και στο βιβλίο On the Animation Trail: 20 Years of Animation Festival History, στο οποίο φυσικά η συγγραφέας αναφέρεται και στο αγαπημένο της Animasyros.
«Ακόμη και μια ολιγόλεπτη ταινία animation απαιτεί δουλειά μηνών, ίσως ετών. Δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση» / Animasyros
Ποιο είναι λοιπόν το συγκριτικό πλεονέκτημα ενός φεστιβάλ κινουμένων σχεδίων που διεξάγεται σε ένα ελληνικό νησί σε σχέση με άλλα της ηπειρωτικής Ευρώπης; «H μεγάλη διαφορά είναι ότι εδώ όλοι αργά ή γρήγορα θα γνωριστούν μεταξύ τους – αν πραγματικά θέλουν να δικτυωθούν. Στα ίδια μέρη μαζευόμαστε πριν και μετά τις προβολές. Πρόκειται δηλαδή για ένα δημιουργικό περιβάλλον που διαρκώς αυτοτροφοδοτείται, χωρίς όμως να χάνεται το στοιχείο της διασκέδασης.
Όποιον και να ρωτήσεις θα σου πει ότι στο Animasyros περνάει τέλεια και φεύγει σοφότερος. Είναι αυτό που έλεγα νωρίτερα, είμαστε μια μεγάλη δημιουργική οικογένεια» λέει ως σύμβουλος διεθνούς προγράμματος πια του φεστιβάλ, κυρίως όμως ως εμβληματική, σεβάσμια περσόνα του, κάτι που γίνεται εύκολα αντιληπτό από το πόσοι νέοι δημιουργοί και πώς αποζητούν τις χρήσιμες συμβουλές της.
«Αυτό ακριβώς μου αρέσει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο: να βοηθάω τους νέους, να μεταδίδω τις γνώσεις μου στις επόμενες γενιές» τονίζει η Nancy με τον άντρα της ζωής της να επιβεβαιώνει ότι τονίζοντας ότι «ακόμη και μια ολιγόλεπτη ταινία animation απαιτεί δουλειά μηνών, ίσως ετών. Δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση». «Γι’ αυτό είναι σημαντική η αλληλοϋποστήριξη των μελών της κοινότητας παγκοσμίως» συνεχίζει η Nancy καθώς ετοιμάζονται να μπουν στο Θέατρο Απόλλων για άλλη μία προβολή. «Υπάρχει, ξέρεις, ακόμη κόσμος που πιστεύει ότι το animation απευθύνεται μόνο σε παιδιά. Κόντρα σε αυτό το στερεότυπο περνάω τη ζωή μου. Αν και η αλήθεια είναι ότι στα 82 μου νιώθω ότι είμαι ακόμη 15!»
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.