Ο Mourinho ακόμα δεν έχει μάθει τίποτα
Ένα ντοκιμαντέρ τριών επεισοδίων στο Netflix για τον μεγάλο Πορτογάλο κόουτς προσπαθεί να ρίξει φως στον άνθρωπο πίσω από τον προπονητή. Μόνο που ο ίδιος ο Mourinho, δεν το θέλει καθόλου!
- 16 ΑΥΓ 2026
Κάποια στιγμή προς το τέλος του τρίωρου ντοκιμαντέρ του στο Netflix, ο Μουρίνιο δέχεται μια ερώτηση που δε μπορείς, είτε hater είτε θαυμαστής, να μην έχεις στο μυαλό σου: Πού πήγε η μαγεία; Γιατί η τελευταία δεκαετία της καριέρας του είναι τόσο λιγότερο εντυπωσιακή από την πρώτη;
Στέκεται αποσβολωμένος για μια στιγμή και κοιτάζει την κάμερα, και όταν ξαναβρίσκει τα λόγια του είναι απλώς για να απορρίψει την ίδια την υπόθεση της ερώτησης. Όχι, λέει, δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Ποιες λιγότερες επιτυχίες; Πήρε, αναφέρει, ένα ευρωπαϊκό υπο-τρόπαιο με τη Ρόμα! Αυτές οι ομάδες, υποστηρίζει, δεν έχουν δυνατότητες για να φτάσουν το επίπεδο των άλλοτε θριάμβων του. Μέχρι εκεί πάνε, και να, πήρα δυο τρόπαια, λέει αμυντικά.
Η φυσικά ερώτηση βέβαια εδώ είναι για ποιο λόγο τότε έχει βρεθεί να προπονεί αυτές τις ομάδες που «δεν είναι για πολλά», για να μη σχολιάσουμε φυσικά το γεγονός ότι πήρε Τσάμπιονς Λιγκ με την Πόρτο(!) και εθνικά πρωταθλήματα όπου πέρασε – αλλά δεν το κατάφερε στην Τουρκία, ή με τη Μπενφίκα, ή με τη Μάντσεστερ.
Τα τρία επεισόδια του ντοκιμαντέρ Mourinho στριμάρουν στο Netflix.
Το ντοκιμαντέρ δεν φαίνεται να πιέζει πολύ παραπάνω το θέμα, όπως και αντίστοιχα πολλά άλλα που προκύπτουν, όμως υποθέτω και μόνο το ότι τίθεται, μέσα από την αντίδραση του Μουρίνιο καταλαβαίνουμε ό,τι είναι να καταλάβουμε. Όπως και λίγο νωρίτερα, όταν αρνείται την ύπαρξη της διαβόητης «κατάρας του τρίτου χρόνου» που είναι πασίγνωστο πως χτυπάει σε κάθε του στάση.
Στην Τσέλσι, στη Ρεάλ, ξανά στην Τσέλσι, στην Μάντσεστερ, στη Ρόμα – ό,τι κι αν έχει καταφέρει να χτίσει, τον τρίτο χρόνο πάντα γκρεμίζεται με αξιοθαύμαστη συνέπεια. Ο Μουρίνιο κάνει σα να μην έχει ιδέα για τι συζητάμε. Για τα προβλήματα στην Τσέλσι έφταιγε ο Αμπράμοβιτς. Για τα προβλήματα στη Ρεάλ έφταιγε ο Κασίγιας. Για τα προβλήματα μετέπειτα δεν έχουμε ιδέα, γιατί το ντοκιμαντέρ δεν ασχολείται καν.
***
Courtesy of Netflix © 2026
Είναι λοιπόν μια περίεργη περίπτωση. Γιατί κάνεις ένα ντοκιμαντέρ για τον Μουρίνιο; Τα αποτελέσματα τα ξέρουμε, και έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχει ιδιαίτερη τεχνική εμβάθυνση στο στυλ, στις τακτικές του.
Έτσι κι αλλιώς, η καριέρα του Μουρίνιο πάντα ήταν συναρπαστική από ψυχολογικής άποψης. Πριν κάποια χρόνια είχα γράψει ένα ολόκληρο βιβλίο εδώ στο OneMan για ένα μόνο ματς (την θριαμβευτική ήττα της Ίντερ στο Καμπ Νου με την οποία προκρίθηκε στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ) και το πώς αυτό λειτουργούσε ως επίκεντρο του όλου φαινομένου Μουρίνιο.
Ένας reactive προπονητής-ψυχολόγος, που δημιουργεί ομάδες καθ’ομοίωσήν του, μαχητές μιας αντιστασιακής αρμάδας απέναντι στον μπαμπούλα της Μπαρτσελόνα, που τα αφήνει όλα στο γήπεδο και ξεκλέβει νίκες… μέχρι που οι δυνάμεις εξαντλούνται, ή που το αφήγημα αρχίζει να καταρρέει. Κάτι ξεβιδώνεται από τη θέση του, και ξαφνικά το ξόρκι λύνεται, και κάτω από αυτό δεν υπάρχει τίποτα άλλο.
«Θα έφευγα σε φέρετρο από το γήπεδο για αυτόν τον άνθρωπο» λέει ο πάντα ψύχραιμος Τζον Τέρι, θρύλος της Τσέλσι, με τον οποίο ο Μουρίνιο κέρδισε 3 πρωταθλήματα και μπόλικα ακόμα κουζινικά. Όλο το επεισόδιο που είναι αφιερωμένο στην παρουσία του στην Τσέλσι (κι αυτό ισχύει κι αργότερα και για την Ίντερ) είναι πολύ αποτελεσματικό στο να σχηματίσει μια καλή εικόνα του γιατί και του πώς όλοι αυτοί οι καλοπληρωμένοι ποδοσφαιριστές ξαφνικά μοιάζουν έτοιμοι να δώσουν τη ζωή και το σώμα τους για αυτό τον προπονητή.
Δημιουργεί μια ισχυρή μενταλιτέ ενός γκρουπ που Έχει Πράγματα Να Αποδείξει και ξαφνικά βλέπεις τον Φράνκι Λάμπαρντ να παίζει σα να είναι ο Τσάβι κι ο Ινιέστα σε ένα, ή βλέπεις τον Σάμουελ Ετό στην Ίντερ να παίζει αριστερό μπακ και να μασάει σίδερα. Και πάλι λοιπόν: Ψυχολογία και άνθρωποι. Ο άνθρωπος έχει χτίσει όλη του την περσόνα και τον χαρακτήρα του ως αουτσάιντερ που δεν τον θέλουν οι συστημικές ποδοσφαιρικές ελίτ, την ώρα που προέρχεται από πλούσια οικογένεια.
Είναι μια απίστευτα ενδιαφέρουσα περσόνα από όπου κι αν την πιάσεις, αλλά ο ίδιος ο Μουρίνιο, στο ντοκιμαντέρ του Netflix που φέρνει το όνομά του (Mourinho, 3 επεισόδια), δεν θέλει να μιλήσει για τίποτα, πέρα από τις νίκες του. Για τη στιγμή που διασχίζει τη φυσούνα και βρίσκεται εντός του γηπέδου. Παράδοξο, για κάποιον που καταφέρνει να ενεργοποιεί ανθρώπους και να τους μαξάρει με τόση αποτελεσματικότητα.
«Με πιέζεις να μιλήσω για κάτι προσωπικό… και δεν θέλω», λέει κάποια στιγμή στον σκηνοθέτη/παραγωγό πίσω από την κάμερα.
Courtesy of Netflix © 2026
Δηλώνει ρητά πως δεν τον ενδιαφέρει κανένα προσωπικό στοιχείο κανενός ανθρώπου που θαυμάζει. «Κάνεις ντοκιμαντέρ για κάποιον που έχει κερδίσει πολύ. Πες μου ποια ντοκιμαντέρ έχουν γίνει για κάποιον που δεν έχει κερδίσει τίποτα», λέει δείχνοντας μια φοβερή άρνηση απέναντι στο υλικό του δράματος.
(Το ίδιο αυτό ντοκιμαντέρ αντικρούει έμπρακτα αυτή τη συλλογιστική: Είναι μηδαμινός ο χρόνος που ξοδεύουμε στα χρόνια του στην Πόρτο, όταν πέτυχε τον πιο αδιανόητο θρίαμβο στην ιστορία ίσως του Τσάμπιονς Λιγκ, αλλά ασχολούμαστε πάρα πολύ ώρα με την διαμονή του στη Ρεάλ, όπου δεν έπαιξε καν σε τελικό. Γιατί, φυσικά, εκεί είναι πιο ενδιαφέρουσα και πιο σημαντική η ιστορία.)
Η οικογένεια του Μουρίνιο αναφέρεται μόλις 10-15 λεπτά πριν το τέλος των τριών ωρών, σα να επρόκειτο για κάποια έξαφνη ανακάλυψη. Αυτό που έχει να διαπιστώσει ο πορτογάλος κόουτς είναι η σιγουριά πως η οικογένειά του είναι πιο ευτυχισμένη όταν αυτός δεν είναι εκεί.(!)
Είναι μια τρομακτικά ευθεία και θλιμμένη διαπίστωση που ο Μουρίνιο απλά αναφέρει σαν υστερόγραφο, αλλά νιώθω πως γενικότερα η πιο ζεστή και ενδιαφέρουσα πτυχή του όλου ντοκιμαντέρ είναι όταν αγγίζει μια θλίψη που το διαπερνά – και της οποίας την παρουσία δεν είμαι σίγουρος ότι συνειδητοποιεί ο ίδιος.
Courtesy of Netflix © 2026
Η πιο εκτεταμένη αναφορά στην ζωή του εκτός προπονητικής (εκτός από μια αναφορά στην ποδοσφαιρική του καριέρα που δε θέλει να τη θυμάται, θεωρώντας πως παρόλαυτά δεν ένιωθε να ανήκει στο “κλαμπ”) γίνεται όταν μιλάει για τον πατέρα του, στη σκιά του οποίου (καθώς ήταν επίσης κόουτς) μεγάλωσε. Εμείς δεν τον ξέρουμε τον άνθρωπο, αλλά ο Ζοζέ λέει πως ενώ τον αγαπούσε, ήταν δύσκολο «να μεγαλώνω στη σκιά του Μουρίνιο».
Αργότερα στη διαδρομή του, έχοντας αφήσει πια πίσω τη Ρεάλ, μαθαίνουμε πως είχε συμφωνήσει να αναλάβει τότε τη Μάντσεστερ, ως διάδοχος του Σερ Άλεξ Φέργκιουσον. Φοβερό να κάτσεις να σκεφτείς τι μπορεί να είχε συμβεί σε αυτή την εναλλακτική της Ιστορίας, όμως το σημαντικό είναι ότι τελικά έκανε πίσω και πήρε τη δουλειά στην Τσέλσι. Γιατί;
«Ήθελα να νιώσω ότι με αγαπάνε».
Εντυπωσιακή παραδοχή και ειλικρίνεια, από έναν άνθρωπο που διατείνεται στη διάρκεια των χρόνων που δεν υπάρχει ποτέ πίεση, δεν ξέρει τι είναι η πίεση. Στην Τσέλσι, πολύ απλά, ήξερε πως θα τον αγαπήσουν, και μετά τη διαβρωτική περίοδο στη Ρεάλ, αυτό είχε ανάγκη. Αλληλούια! Είναι κι ο Μουρίνιο άνθρωπος τελικά!
Αγάπη ένιωθε και στην Ίντερ, αλλά έφυγε μετά από δύο τέλεια χρόνια. Με την ομάδα του Μιλάνου πήρε το Τσάμπιονς Λιγκ κάνοντας τρεμπλ και κατατροπώνοντας τη Μπαρτσελόνα (τέλεια οντισιόν για να τη θέση της Ρεάλ, λίγες βδομάδες αργότερα) αλλά ίσως η πιο αξέχαστη εικόνα – μετά τα ποτιστήρια τουλάχιστον – ήταν ο Μουρίνιο, στιγμές μετά την κατάκτηση του Τσάμπιονς Λιγκ, να κλαίει στην αγκαλιά του Ματεράτσι.
Εκείνο το βράδυ, δεν επέστρεψε στο Μιλάνο με την ομάδα. «Ήξερα πως αν πήγαινα μαζί τους, θα έμενα», αποκαλύπτει. Αλλά ήθελε να φύγει, ήθελε να αναλάβει τη Ρεάλ. Μια στιγμή τελειότητας, ένας θρίαμβος, ένα μέρος όπου λατρευόταν, και ίσως η μόνη μεγάλη ομάδα από την οποία πέρασε για την οποία δεν εκφράζει το παραμικρό παράπονο – και τη στιγμή του θριάμβου, κλαίει επειδή πρέπει να φύγει.
Courtesy of Netflix © 2026
Χρόνια νωρίτερα, κατακτώντας το ίδιο τρόπαιο με την Πόρτο, η εικόνα που έχει μείνει είναι ο ίδιος να βγάζει το μετάλλιό του από το λαιμό του, φεύγοντας με τα μούτρα κατεβασμένα, ο νους ήδη στον επόμενο σταθμό του. Είναι ένας άνθρωπος ικανός να βιώσει την ευτυχία;
Σε αυτές τις μικρές στιγμές και στο πώς έρχονται μαζί, ακόμα κι αν ο ίδιος ο Μουρίνιο δεν έχει τίποτα να πει ή να προσθέσει ή να αναπτύξει, το ντοκιμαντέρ σχηματίζει μια μελαγχολική εικόνα, ενός ανθρώπου που τα μετρά όλα τόσο καθαρά σε νίκες και σε τρόπαια, που όλα τα άλλα τον προσπερνούν.
Όσα τον ενοχλούν και τον πονάνε, αντλούν ακόμα την ίδια επιρροή πάνω του, μην δίνοντας καθόλου χώρο για αυτο-ανάγνωση. Με το ζόρι συγκρατιέται να μην φορτώσει όταν αναφέρεται πάλι το παρατσούκλι «μεταφραστής» για το πέρασμά του από τη Μπαρτσελόνα, κάτι που συνεχίζει να τον κάνει έξαλλο, παρότι πια την απέκλεισε, την κέρδισε, τη φρέναρε. Το τραύμα είναι εκεί!
Υπερασπίζεται την αντίδρασή του στο περιστατικό με την Εύα Καρνέιρο, υπερασπίζεται τα όσα έσουρε στον Βενγκέρ, το πώς κυνήγησε τον Άντερς Φρισκ, το δάχτυλο στο μάτι, όλα, τα πάντα. Τα κάνει όλα ως μέρος τακτικής, εξηγεί, για να παίρνει εκείνος την προσοχή και να παίζουν πιο απελευθερωμένα και πεισμωμένα οι παίχτες του. Αλλά δε μοιάζει να το έχει διασκεδάσει.
Είναι μια φιγούρα αδύνατον να μην βρεις συναρπαστική – κάποιοι άνθρωποι απλά είναι σταρ, κι ο Μουρίνιο ήταν και είναι και θα είναι σταρ, οι πάντες θέλοντας και μη ασχολούνται πάντα μαζί του – ακόμα και παρά την ενεργή του προσπάθεια να μην ξεφύγει ποτέ η κουβέντα από δυο συγκεκριμένα στενά όρια. Ίσως και λόγω αυτής.
Courtesy of Netflix © 2026
Ως άνθρωπος που πάντα θαύμαζα και υποστήριζα τον Μουρίνιο, βρίσκοντας μαγευτικές αυτές τις αντιφάσεις και την αντι-ηρωική του διάσταση, δε θα μπορούσα να μην απολαύσω και τις τρεις ώρες του ντοκιμαντέρ. Έστω κι αν με αληθινά μεγάλο ενδιαφέρον περίμενα να δω και να ακούσω πολύ περισσότερο πράγματα και για τον ίδιο αλλά και για τα τελευταία 10 χρόνια της καριέρας του. Ακόμα όμως κι ο τρόπος που τα αρνείται, είναι ανάγλυφος, και επικοινωνεί τα πάντα – έστω και άθελά του.
Χρόνια μετά από θριάμβους που τους πανηγύρισε θλιμμένος, ή από γκρεμοτσακίσματα που έρχονταν με μαθηματική ακρίβεια λίγο μετά το ψυχολογικό burnout παιχτών-ηρώων, ο Μουρίνιο είναι ακόμα εδώ, έτοιμος πλέον να αναλάβει ξανά τη Ρεάλ Μαδρίτης στο πιο κρίσιμο (ίσως τελευταίο;) πιβοτάρισμα μιας πτωτικής καριέρας.
Ως μουρινιακός, έχω τη μεγάλη χαρά να αναφέρω πως: Χρόνια μετά, δεν μοιάζει να έχει μάθει τίποτα. Ό,τι καλύτερο.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.