To ΑΙ food slop δεν ήρθε απλώς για να μείνει, αλλά για να εξελιχθεί

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει απλώσει τα πλοκάμια της παντού και το φαγητό δεν θα μπορούσε να μείνει εκτός. Στα φυλλάδια με τα μενού που κυκλοφορούν, οι εικόνες που έχουν παραχθεί με AI ξεχωρίζουν για την έλλειψη φυσικότητας.

Κι ενώ είναι το ακριβώς αντίθετο του λαχταριστού, υπάρχει κάτι παρήγορο στο γεγονός ότι μπορούμε να καταλάβουμε αμέσως πως είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. Οι ειδικοί, όμως, λένε ότι αυτό αλλάζει γρήγορα. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη διεισδύσει σημαντικά στον κόσμο του food styling και της φωτογραφίας φαγητού – τουλάχιστον εκτός των παραγωγών υψηλού επιπέδου – και η παρουσία της πρόκειται να γίνει ακόμη πιο συχνή και πιο εξελιγμένη.

Οι γεννήτριες εικόνων AI διορθώνουν σταδιακά τις αδυναμίες τους στην απεικόνιση του φαγητού με αποτέλεσμα να βρισκόμαστε στο κατώφλι ενός συστήματος όπου η παραγωγή εικόνων θα κυριαρχείται πλήρως από την τεχνητή νοημοσύνη. «Το φαγητό είναι γεμάτο λεπτομέρειες και τα μάτια μας εστιάζουν σε όλες αυτές τις λεπτομέρειες, επειδή έτσι καταλαβαίνουμε αν ένα φαγητό είναι καλό ή κακό ή αξιολογούμε την ποιότητά του», τονίζει ο Ahmed Elgammal, καθηγητή Πληροφορικής στο Rutgers University-New Brunswick.

Πολλές από τις σουρεαλιστικές εικόνες φαγητού που δημιουργούνται από AI είναι αποτέλεσμα ενός φαύλου κύκλου μη ρεαλιστικών απεικονίσεων του φαγητού, ο οποίος υπάρχει εδώ και δεκαετίες. Πολύ πριν από την τεχνητή νοημοσύνη, οι εταιρείες χρησιμοποιούσαν πρακτικά εφέ. Η Campbell’s Soup, για παράδειγμα, έβαζε μπίλιες μέσα στα μπολ που χρησιμοποιούσε στις διαφημίσεις, ώστε τα υλικά να ανεβαίνουν στην επιφάνεια. Κι αυτό είναι μόνο ένα από τα αμέτρητα κόλπα που διαθέτουν οι food stylists για να κάνουν μια φωτογραφία να φαίνεται λαχταριστή, χρησιμοποιώντας μέσα που δεν έχουν καμία σχέση με το ίδιο το φαγητό.

Η προσθήκη του Photoshop και άλλων ψηφιακών τεχνολογιών μεταπαραγωγής έκανε ακόμη ευκολότερη τη δημιουργία ενός γεύματος που έμοιαζε τέλειο.

Οι εικόνες που δημιουργεί η AI πατούν πάνω σε αυτή την ιστορία μη ρεαλιστικών απεικονίσεων του φαγητού. Για να δημιουργήσουν, για παράδειγμα, ένα σάντουιτς με αυγό και ρευστό κρόκο ή ένα tuna melt, τα μοντέλα AI αντλούν στοιχεία από υπάρχουσες εικόνες αυτών των πιάτων και παρόμοιων τροφών. Πολλές από αυτές είναι υπερβολικά στιλιζαρισμένες και έτσι έχουν εξαρχής μια ελαφρώς εξωπραγματική όψη. Άλλες είναι ήδη εικόνες που έχουν δημιουργηθεί από AI και κουβαλούν τα δικά τους προβλήματα. Όταν όλα αυτά συνδυάζονται, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι κάτι υπερβολικά αλλόκοτο για να μοιάζει πειστικό.

Το φαγητό έχει «τόσες πολλές παραλλαγές», λέει ο Hanseok Ko, καθηγητής Μηχανικής στο Catholic University, ο οποίος ειδικεύεται στην AI. «Διαφορετικές υφές, υγρασία, διαφορετική διαφάνεια, ίνες, ακόμη και η κατανομή του λίπους – όλα αυτά στην πραγματικότητα δημιουργούν διαφορετικές μορφές και διαφορετικές εικόνες. Το να μπορέσεις να αποτυπώσεις όλα αυτά χρησιμοποιώντας μόνο εικόνες ως δεδομένα εκπαίδευσης είναι σχεδόν αδύνατο».

Οι εικόνες που γίνονται viral τραβούν την προσοχή μας για έναν βασικό λόγο: είναι πραγματικά αποκρουστικές. Υπάρχουν, όμως, πιο διακριτικοί τρόποι με τους οποίους η AI έχει ήδη γίνει βασικό κομμάτι της παραγωγής εικόνων φαγητού. Έκθεση της National Restaurant Association διαπίστωσε ότι περισσότεροι από ένας στους τέσσερις επιχειρηματίες του κλάδου της εστίασης χρησιμοποιούν εργαλεία AI στις επιχειρήσεις τους, με το μάρκετινγκ να αποτελεί τη συχνότερη εφαρμογή.

Η Kristina Wolter, επαγγελματίας food stylist, έχει ήδη διαπιστώσει αυτή την αλλαγή στη δουλειά της. Στις συναντήσεις προπαραγωγής με τους πελάτες, οι stock φωτογραφίες χρησιμοποιούνταν παλαιότερα για να δείξουν πώς θα έπρεπε να μοιάζει το τελικό αποτέλεσμα. Τώρα, τη θέση τους παίρνουν εικόνες που έχουν δημιουργηθεί από AI. «Είναι μια πραγματική πρόκληση και μια πολύ λεπτή ισορροπία καθώς μπαίνουμε σε αυτόν τον κόσμο της AI. Προσπαθείς να καταλάβεις πώς θα τη χειριστούμε ώστε να λειτουργεί προς όφελός μας, χωρίς όμως να μας στερήσει εντελώς τη δουλειά», λέει.

Αναγνωρίζει, πάντως, ότι αυτή απέχει πολύ από το να είναι η πρώτη φορά που η διαφήμιση τροφίμων καταφεύγει σε τεχνικές παραποίησης της εικόνας. Η Wolter μεταφέρει στις φωτογραφίσεις της μια τεράστια εργαλειοθήκη, γεμάτη αντικείμενα όπως γλυκερίνη για τη δημιουργία φυσαλίδων στα αναψυκτικά και κόλλα που μιμείται το γάλα στα δημητριακά.

«Εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε κάποια από αυτά τα τεχνητά μέσα για να περάσουμε το μήνυμα. Όμως, συνολικά, αφηγούμαστε μια όμορφη ιστορία μέσα από αυτή την εικόνα», λέει. «Αυτό είναι μια ενίσχυση της εικόνας, δεν είναι όμως παραποίηση του προϊόντος».

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι πρόκειται να δούμε μια έκρηξη πολύ πιο ρεαλιστικών εικόνων φαγητού. Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι. Ο πρώτος είναι η λεγόμενη “physical AI”, εξηγεί ο Ko, αναφερόμενος σε μια προσέγγιση κατά την οποία οι φυσικές ιδιότητες ενσωματώνονται μαζί με δισδιάστατες εικόνες και κείμενο για την εκπαίδευση των μοντέλων AI. Η λογική είναι ότι έτσι το «αποτέλεσμα γίνεται πιο ουσιαστικό, πιο ρεαλιστικό», λέει ο Ko. Ξαφνικά, προβλήματα που σχετίζονται με την υφή και τον φωτισμό θα αποτελούν πολύ μικρότερο εμπόδιο.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι η μετάβαση από τα μοντέλα stable diffusion στα μοντέλα pixel diffusion. Στη δεύτερη περίπτωση, το μοντέλο δημιουργεί την εικόνα σε επίπεδο pixel, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να ενσωματώσει τις μικροσκοπικές λεπτομέρειες εξαρχής, αντί να προσπαθεί να τις προσθέσει εκ των υστέρων.

Δεν είναι ιδιαίτερα ευχάριστο να κοιτάζει κανείς αποκρουστικές εικόνες φαγητού. Υπάρχει, όμως, κάτι παράξενα ειλικρινές σε αυτές. Σε μια εποχή που συζητάμε σοβαρά ακόμη και το ενδεχόμενο η AI να επιταχύνει την εξαφάνιση της ανθρωπότητας, το να βλέπουμε την τεχνολογία να αποτυγχάνει τόσο θεαματικά να απεικονίσει μια ρεαλιστική γαρίδα είναι, κατά κάποιον τρόπο, καθησυχαστικό.

Το “AI food slop” μας θυμίζει ότι πίσω από αυτές τις αμφιλεγόμενες επιλογές υπάρχουν άνθρωποι. Είναι μια παραδοχή ότι ο χρόνος και τα χρήματα είναι περιορισμένοι πόροι, ιδιαίτερα για τους ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων, και ότι η τεχνολογία δεν είναι αλάνθαστη – τουλάχιστον όχι ακόμη.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ