Το πρώτο μεγάλο καρναβάλι της χρονιάς συνέβη στη νότια Κολομβία
Δεν είναι απλά μια μεγάλη γιορτή, αλλά ένας πολυεπίπεδος φορέας μνήμης για το Πάστο στη νότια Κολομβία, εκεί όπου κάθε αρχές του έτους όλοι γιορτάζουν με λευκές και μαύρες μπογιές.
- 11 ΙΑΝ 2026
Υπάρχουν χιλιάδες, ίσως δεκάδες χιλιάδες καρναβάλια τα οποία διοργανώνονται κάθε χρόνο ανά τον κόσμο – κάποια από αυτά είναι ιδιαίτερα γνωστά για τους ξέφρενους ρυθμούς και τους μεθυστικούς χορούς με φτερωτά κοστούμια όπως στο Ρίο ντε Τζανέιρο, άλλα προσομοιάζουν σε παγανιστικές τελετές όπως οι παρελάσεις στο βέλγικο Μπίνσε, ενώ άλλα είναι ιδιαίτερα για το μυστήριο και τη φινέτσα, όπως το καρναβάλι της Βενετίας.
Ωστόσο, το ημερολόγιο των παγκοσμίως διάσημων παρελάσεων ξεκινάει πάντοτε από μια παλιά πόλη της αποικιοκρατικής ιστορίας, χτισμένη στις καταπράσινες πλαγιές των Άνδεων, κοντά σε ένα ηφαίστειο και άλλα φυσικά αξιοθέατα απαράμιλλης ομορφιάς. Μια πόλη που διακρίνεται για το θερμό ταμπεραμέντο της, την πλούσια παράδοση στις λαϊκές τέχνες και το έντονο αίσθημα κοινότητας – στοιχεία όλα τα οποία συνδέονται άμεσα με την άνθιση του καρναβαλιού σε βάθος αιώνων στην περιοχή.
Αυτή είναι η περίπτωση του Πάστο, πρωτεύουσας του νομού Ναρίνιο στη νότια Κολομβία, με το Καρναβάλι Μαύρων και Λευκών (Carnaval de Negros y Blancos) το οποίο διοργανώνεται την πρώτη εβδομάδα του έτους και δεν αποτελεί απλώς μια μεγάλη γιορτή, αλλά ένα πολύτιμο έθιμο για την πολιτιστική κληρονομιά των κατοίκων. Μάλιστα, η πολιτιστική σημασία της διοργάνωσης έχει αναγνωριστεί τόσο από το Κογκρέσο της Κολομβίας (2001), όσο και από την UNESCO, έχοντας ενταχθεί στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (2009).
Και αυτό επειδή συνδέεται άμεσα με την ιστορία της περιοχής ανά τους αιώνες: το μασκάρεμα υπήρξε αρχικά στοιχείο στις τελετές των ιθαγενών που ζούσαν στην περιοχή, ενώ στα μέσα του 19ου αιώνα –την εποχή της ισπανικής αποικιοκρατίας– διοργανωνόταν το «Παιχνίδι των Μαύρων» (Juego de Negros) στο Πάστο, μια ημέρα γιορτής και ανάπαυλας για τους υποδουλωμένους μαύρους πληθυσμούς της περιοχής, που συνοδεύτηκε αργότερα από το «Παιχνίδι των Λευκών» (Juego de Blancos) κι έπειτα αμφότερα συμπεριλήφθηκαν σε μια ενιαία, μεγάλη γιορτή με το Carnaval de Negros y Blancos.
Έτσι, αποτελεί έναν πολυεπίπεδο φορέα μνήμης για τους ντόπιους, με ρίζες που απλώνονται αιώνες πίσω, σε όλες τις διαδοχικές φάσεις ιστορίας που γνώρισε το ορεινό Πάστο, φτάνοντας μέχρι το σήμερα και την άνθιση του τουριστικού ενδιαφέροντος για το μαγικό αυτό καρναβάλι.
Τις μέρες του καρναβαλιού, η πόλη του Πάστο αφήνει στην άκρη τα προβλήματα και ξεσαλώνει.
Δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες καταφτάνουν, θέλοντας να απολαύσουν από κοντά την πολυήμερη γιορτή, σε όλο της το μεγαλείο. Με διάρκεια που ξεπερνάει την εβδομάδα (ξεκινάει ουσιαστικά πριν την Πρωτοχρονιά) και τέτοια μακρά παράδοση, το Καρναβάλι Μαύρων και Λευκών αποτελεί περισσότερο μια αλληλουχία σκηνών, παρά κάτι μονοδιάστατο: σε πρώτη φάση, οι δρόμοι και τα σπίτια ραντίζονται με νερό αψηφώντας το κρύο (στοιχείο που παραπέμπει στην κάθαρση για την αλλαγή του έτους), την παραμονή Πρωτοχρονιάς ξεπροβάλλουν στα στενά οι πρώτες τεράστιες καρναβαλικές φιγούρες (που κατόπιν καίγονται), ενώ το αποκορύφωμα είναι στις 5 και 6 Ιανουαρίου, με την Ημέρα των Μαύρων και την Ημέρα των Λευκών, αντίστοιχα.
Την προσοχή κερδίζουν πάντα τα χειροποίητα άρματα τα οποία κατασκευάζουν οικογενειακώς στα σπίτια τους οι κάτοικοι και μοιάζουν με έργα τέχνης – χάρη στη μεγάλη παράδοση που έχουν στη λαϊκή τέχνη ειδικά του πηλού και του παπιέ-μασκέ, τα έργα τους δίνουν μορφή σε λαϊκούς μύθους, ιστορίες της τοπικής παράδοσης, μέχρι θέματα της επικαιρότητας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αρματοπομπές τους προσκαλούνται συχνά να συμμετάσχουν σε καρναβαλικές εκδηλώσεις άλλων χωρών, όπως στο Μεξικό, την Ιταλία και τη Γαλλία.
Κουβανέζικοι ρυθμοί μπλέκονται με αφρικάνικα τύμπανα. Η μαύρη μπογιά με το λευκό ταλκ και τον αφρό. Τα άρματα με τις σερπαντίνες και το κομφετί. Όλα ενώνονται σε ένα πολύχρωμο γαϊτανάκι, μέσα στα λιθόστρωτα στενά του ιστορικού κέντρου και τις λεωφόρους. Επικρατεί παντού κλίμα διονυσιακής χαράς που αγκαλιάζει κάθε φυλή, γιατρεύοντας τα συλλογικά τραύματα του παρελθόντος.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.