Shutterstock
PERSONAL FINANCE

7 ταχύρυθμα μαθήματα για το χρήμα από τον Benjamin Franklin

O άνθρωπος που η μορφή του μπήκε στο 100δόλαρο έχει την απάντηση στο αν τα χρήματα φέρνουν την ευτυχία.

Ο Benjamin Franklin θεωρείται ένας από τους «πατέρες» του αμερικανικού έθνους. Έχοντας παράξει σημαντικό έργο στην τεχνολογία (επιχείρησε να λανσάρει καταψύκτη στα μέσα του 18ου αιώνα!), τη δημοσιογραφία, τις εθνογραφικές μελέτες, την μετεωρολογία, την εθνογραφία, την ωκεανογραφία, αλλά και την εσωτερική και εξωτερική πολιτική, έγινε ένας εκ των πολιτικών ανδρών που υπέγραψαν τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας αλλά και το σύνταγμα της Αμερικής και σήμερα θεωρείται ο σημαντικότερος «πρόεδρος» των ΗΠΑ χωρίς να έχει περάσει από τον θώκο της προεδρίας. Ο Franklin, που απεικονίζεται στο χαρτονόμισμα των 100 δολαρίων, από την ίδια του τη ζωή μπορεί να μας χαρίσει χρήσιμα οικονομικά διδάγματα.

 

 

Αναγνωρίζοντας την αξία των πραγμάτων

Όταν ο Benjamin Franklin ήταν επτά ετών, είχε δει ένα παιδί στην γειτονιά του να παίζει με μια σφυρίχτρα. Αμέσως ενθουσιάστηκε τόσο πολύ με το παιχνίδι του, που του έδωσε όλα τα λεφτά που είχε στις τσέπες του για να το αγοράσει. Όταν γύρισε σπίτι όμως, η πραγματικότητα τον προσγείωσε ανώμαλα: Οι γονείς του όταν είδαν τη σφυρίχτρα, τον μάλωσαν, γιατί για να την αποκτήσει την είχε πληρώσει τέσσερις φορές πάνω από την αξία της. Αυτό το περιστατικό έγινε ο φάρος αλήθειας του ως προς την αναζήτηση της πραγματικής αξίας των πράγματων.

Φτιάξε μόνος σου αυτά που έχεις ανάγκη

Ο πατέρας του Franklin ήθελε να φέρει τον γιο του στην εκκλησία και να αφοσιωθεί στην μελέτη του κλήρου. Στη συνέχεια όμως, αποφάσισε να τον πάρει στη δούλεψή του, να του μάθει πώς να φτιάχνει κεριά. Ο Franklin δεν διασκέδαζε ιδιαίτερα σε αυτή τη δουλειά. Τότε, ο πατέρας του, τον πήγε ως βοηθό σε διάφορους μάστορες που γνώριζε. Αν και τελικά, ο Franklin δεν έγινε οικοδόμος ή επιπλοποιός, αυτές οι εμπειρίες του έδωσαν έμπνευση και όσο ο χρόνος περνούσε έβλεπε αυτή την εσωτερική ανάγκη που είχε για ανεξαρτησία να μεγαλώνει διαρκώς. Αυτή η ανάγκη τον ώθησε σε κάποιες μικρές, αλλά σημαντικές απόπειρες χειραφέτησης. Πρώτα, ως φοιτητής, έμαθε να μαγειρεύει μόνος του και με τα χρήματα που του έδινε η οικογένειά του για να πληρώνει το φαγητό στην εστία της σχολής αγόραζε περισσότερα βιβλία. Στη συνέχεια, όταν αποφάσισε να γράψει και να εκδώσει τα πρώτα του κείμενα, είδε ότι δεν υπήρχαν εκτυπωτές στην περιοχή της Philadelphia όπου ζούσε, με κάθε χειρόγραφο να αποστέλλεται στην Αγγλία (!) για εκτύπωση. Τότε βρήκε τη λύση: Έγινε ο πρώτος Αμερικάνος που έφτιαξε δικό του εκτυπωτή και δικό του μελάνι!

Επένδυσε στον εαυτό σου

Το πραγματικό «κεφάλαιο» που έχει να διαφυλάξει ο καθένας μας και να επενδύσει σωστά, σύμφωνα με τον Franklin, είναι ο ίδιος ο εαυτός μας. Έτσι, είχε μάθει να κλείνει τα αυτιά του στην εκπαίδευση και στη δουλειά που ήθελε να του επιβάλει ο πατέρας του. Αντ’ αυτού, προτιμούσε να διαβάζει ανηλεώς, να «ρουφάει» βιβλιοθήκες με σκοπό να βρει τα πράγματα που θα μπορούσαν του χαρίσουν όχι μόνο μια καλή καριέρα με γενναίες αμοιβές, αλλά και μία όμορφη ζωή, με συνεργασίες, φιλίες και σχέσεις που θα άντεχαν στο χρόνο. Μάντεψε: Το κατάφερε και με το παραπάνω.

Βρες ανθρώπους με τις ίδιες αξίες

Σε μία από τις πρώτες του επιχειρηματικές απόπειρες, ο Franklin βρέθηκε στο Λονδίνο, με σκοπό να ανοίξει εκτυπωτική εταιρεία. Εκεί βρέθηκε με τον παιδικό του φίλο James Ralph, που προσπαθούσε να βρει στην Αγγλία ως ηθοποιός, δημοσιογράφος ή έστω δημόσιος υπάλληλος. Καθώς ο Franklin προσπαθούσε να στήσει τη δουλειά του, ο Ralph του δανειζόταν διαρκώς χρήματα, όντας άνεργος που δεν μπορούσε να στεριώσει σε δουλειά. Όταν ο κόμπος έφτασε στο χτένι, ο Franklin αποφάσισε να σταματήσει να λειτουργεί ως κουμπαράς για το συγκάτοικό του και οι δυο τους ξέκοψαν. Τότε ο Franklin αποφάσισε να αναζητά αποκλειστικά φίλους με τους οποίους μοιραζόταν ίδιες αξίες.

Κάνε υπομονή και αφιερώσου σ’ αυτό που αγαπάς

«Επιδιώκω να αφιερώνομαι σε κάθε δουλειά με την οποία καταπιάνομαι και όχι να αποσπώ το μυαλό μου από τη δουλειά, με διάφορες εργασίες που υπόσχονται γρήγορο πλουτισμό. Η υπομονή είναι το πιο αξιόπιστο μέσο εύρεσης πραγματικού πλούτου μέσα από την εργασία» είχε γράψει ο ίδιος ο Franklin σε κείμενό του με τίτλο “Plan for Future Conduct”, σε ηλικία 20 ετών. Φυσικά, η δημιουργία του δικού του καταστήματος εκτυπωτικών εργασιών δεν ήταν καθόλου εύκολη. Μέσα σε διάστημα δέκα ετών, επιχείρησε να εργαστεί σε τυπογραφεία του Λονδίνου, να μάθει άψογα τη δουλειά, να βρει τα απαραίτητα κεφάλαια και τον χώρο των ονείρων του. Μέχρι τότε, ζούσε «σπαρτιάτικα» και με τα μάτια στο μέλλον της εργασιακής του ανεξαρτησίας, πάνω στο αντικείμενο που αγαπούσε.

 

 

Ο χρόνος είναι χρήμα

Ο Franklin έχει διηγηθεί μία από τις πρώτες γνωστές ιστορίες της κατηγορίας «φέρε μου τον υπεύθυνο σου παιδί μου» και έχει αξία να τη θυμηθούμε. Ήταν ένας περαστικός που ήθελε να αγοράσει ένα από τα εκτυπωμένα βιβλία στο μαγαζί του. «Πόσο θέλεις γι’ αυτό;» είπε στον υπάλληλο και εκείνος του απάντησε «1 δολάριο». Του φαινόταν ακριβό. «Μπορώ να σου δώσω λιγότερα γι’ αυτό;» επέμεινε. Ο υπάλληλος επέμεινε κι αυτός με τη σειρά του, λέγοντας πως η τιμή του είναι αυτή και δεν αλλάζει. «Είναι ο κύριος Franklin στο μαγαζί;» τον ρώτησε ο νευριασμένος πελάτης. «Ναι και δουλεύει, δεν θέλει να τον ενοχλήσουν» απάντησε ο υπάλληλος. Όμως ο πελάτης μπήκε μέσα και ζήτησε από τον Franklin μία καλύτερη τιμή για το βιβλίο που ήθελε να αγοράσει. «Η καλύτερη τιμή που μπορώ να κάνω είναι 1,5 δολάριο» είπε ο Franklin με σιγουριά. «Μα, ο υπάλληλος σας μου το έδινε 1 δολάριο» απάντησε απορημένος ο πελάτης. «Όντως. Εγώ όμως μόλις έχασα ένα δολάριο διακόπτοντας τη δουλειά μου για να σας μιλήσω» του εξήγησε ο Franklin και τον αποστόμωσε.

Αξίζει να τονίσουμε πως ο άνδρας αγόρασε το βιβλίο, δίνοντας όσα του ζήτησε ο Franklin. Η φράση «ο χρόνος είναι χρήμα» ανάγεται στον ίδιο τον Benjamin Franklin. Όσο κι αν ακούγεται σαν μία κυνική καπιταλιστική ρήση, είναι κάτι πέρα για πέρα αληθές. Κάθε δουλειά που αφήνεις στην μέση, που ακυρώνεις/αναβάλλεις δι’ ασήμαντον αφορμή, μπορεί άμεσα να έχει αντίκτυπο στην αμοιβή σου.

Τα λεφτά όντως φέρνουν την ευτυχία

Ο πλούτος για τον Benjamin Franklin δεν μετρούνταν με πολυτέλεια, αλλά με βελτίωση της ζωής. Ο Franklin συνέδεε την απόκτηση οικονομικής άνεσης με μια ζωή που περιλάμβανε τις αγαπημένες του ασχολίες όπως το διάβασμα, σε μεγάλη αφθονία και τη δυνατότητα να περνάει δημιουργικό χρόνο κάνοντας παρέα με ανθρώπους με τους οποίους μοιράζεται τα ίδια ιδανικά και τον ίδιο τρόπο σκέψης. Αυτή ήταν η πραγματική ευτυχία που του έφεραν τα χρήματα, όταν σε ηλικία 40 ετών κατάφερε να πουλήσει το τυπογραφείο του, έχοντας μαζέψει αρκετά χρήματα για την υπόλοιπη ζωή του.