Ένα κυριακάτικο τραπέζι για όλους στο Bios

Το φαγητό είναι πάντα η απάντηση για να έρθουμε όλοι πιο κοντά. Μια παγκόσμια αλήθεια που έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη βιολογία, τον πολιτισμό και την κοινωνική ψυχολογία. Το να μοιράζεσαι ένα γεύμα είναι μια θεμελιώδης πτυχή της ανθρώπινης σύνδεσης, που προάγει τους κοινωνικούς δεσμούς, την πολιτισμική κατανόηση και την συναισθηματική ευημερία σε διαφορετικά περιβάλλοντα.

Την Κυριακή 18 Ιανουαρίου, οι πόρτες του BIOS ανοίγουν για ένα event που ανατρέπει τις παραδοσιακές φόρμες της φιλοξενίας. Στο Nobody eats (until everybody is seated), η μαγειρική συνδυάζεται με το παιχνίδι, τα εργαστήρια θεάτρου και ζωγραφικής και δημιουργείται ένα ασφαλές, πολυγλωσσικό πλαίσιο για άτομα με διαφορετικό μεταναστευτικό υπόβαθρο και ποικίλες κουλτούρες φαγητού.

Η Ιωάννα Παμούκογλου, η Όλγα Σουβερμέζογλου και ο Kωνσταντίνος Αβράμης, τρεις άνθρωποι που εικαστικό, θεατρικό και ακτιβιστικό υπόβαθρο ανοίγουν έναν διάλογο πάνω στο ζήτημα της αφομοίωσης και της ενσωμάτωσης.

Οι τρεις τους, σε συνεργασία με το Bios και την υποστήριξη της Echo, ξεκίνησαν μία διαδικασία συνεντεύξεων, για να συλλέξουν συνταγές και διατροφικές συνήθειες από ανθρώπους που ανήκουν σε διαφορετικές κοινότητες. Σε συνεργασία με την Κάπα Εκδοτική, διαμόρφωσαν έτσι ένα τρίγλωσσο βιβλίο μαγειρικής, ένα βιβλίο ζωγραφικής το οποίο θα αποτυπώνει την ταυτότητα και τις προθέσεις, το παιχνίδι και τη φαντασία όσων συμμετέχουν σε αυτό.

Με την υποκειμενική παραδοχή ότι η Αθήνα είναι μια πόλη που υποδέχεται τους ανθρώπους με ένα τελεσίγραφο – θα συγχρωτίζεσαι μόνο με τους ομόγλωσσούς σου στο περιθώριο ή θα απωλέσεις την πολιτισμική σου ταυτότητα για να ενταχθείς στην κυρίαρχη [mainstream] κουλτούρα – αναρωτιούνται αν μπορούμε να συνυπάρχουμε, να τρώμε και να συζητάμε χωρίς να επιβαλλόμαστε.

«Παρόλο που θα ήταν πιο εύκολο να κάνουμε κάτι πιο κοντά σε εμάς, μία παράσταση ή μια έκθεση εικαστικών, σκεφτήκαμε ότι κάτι τέτοιο δεν απευθύνεται πραγματικά στον πληθυσμό για τον οποίο συζητάμε για αφομοίωση και ενσωμάτωση.

Άνθρωποι πρώτης ή δεύτερης γενιάς μεταναστών είτε μένουν στις φούσκες τους κι εμείς στη δικιά μας είτε χρειάζεται να απωλέσουν όλα τα στοιχεία της ταυτότητάς τους για να μπορέσουν να ενταχθούν καθημερινά», εξηγεί ο Κωνσταντίνος Αβράμης και συμπληρώνει: «Αν κάποιος έρχεται από μια μουσουλμανική χώρα, είναι πάρα πολύ δύσκολο να κάνει φιλίες βράδυ με ανθρώπους. Οι πιο πολλοί από εμάς βγαίνουμε σε ένα μπαρ για ποτό. Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι αυτός ο τρόπος ζωής δεν είναι εφικτός για όλους».

Το φαγητό, μια έννοια καθολική πέρα από επισιτιστική ανάγκη, ήταν κι αυτό που αγκάλιασε την ιδέα τους. Μέσα από την έρευνά τους, αντιλήφθηκαν ότι πολλοί άνθρωποι αναγκάστηκαν να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες με την μετανάστευσή τους στην Ελλάδα, γιατί δεν είχαν πρόσβαση σε υλικά και σκεύη της πατρίδας τους. Από την άλλη, είδαν ότι πολλά παιδιά που μεγάλωσαν τρώγοντας «ελληνικό» φαγητό, άρχισαν να ανακαλύπτουν ξανά την κουζίνα της καταγωγής τους.

Η διαδικασία παραμένει πολύπλοκη, αν αναλογιστούμε πως ακόμα και σήμερα η πρόσβαση στις πρώτες ύλες (ειδικά στις φρέσκες) δεν είναι πάντα εύκολη και πώς οι διατροφικές συνήθειες μεταβάλλονται.

Με το Nobody eats (until everybody is seated) προσπαθούν να αναδείξουν τα ζητήματα της αφομοίωσης και της ενσωμάτωσης μέσα από μία δράση που χωρίζεται σε δύο μορφές. Όποιος παρευρεθεί στο Bios την Κυριακή 18 Ιανουαρίου θα έχει την ευκαιρία να μαγειρέψει συνταγές από το Μεξικό και την Αιθιοπία μέχρι τη Γεωργία (σ.σ. έχοντας τα υλικά και τον εξοπλισμό) σε ένα κλίμα αλληλοβοήθειας και συνεργατικότητας, με στόχο να σπάσουν τα στενά όρια του ποιος μαγειρεύει και ποιος τρώει ένα συγκεκριμένο φαγητό.

Παράλληλα, θα υπάρχουν εργαστήρια θέατρου και ζωγραφικής στα οποία θα μπορεί να συμμετέχει όποιος το επιθυμεί. Στο τέλος, όλοι οι παρευρισκόμενοι θα καθίσουν σε ένα μεγάλο τραπέζι για να απολαύσουν το φαγητό τους.

Στο δεύτερο σκέλος, όλες αυτές οι χειρόγραφες συνταγές έχουν συγκεντρωθεί σε ένα πολύ όμορφο τρίγλωσσο βιβλίο, μέσα από μια πρωτοβουλία της ΚΑΠΑ Εκδοτικής. Το βιβλίο θα διατεθεί δωρεάν στους συμμετέχοντες την ημέρα του event και στη συνέχεια θα μπορεί κάποιος να το αγοράσει στα βιβλιοπωλεία.

«Νομίζω ότι είναι μια πολύ ωραία ενέργεια, όχι γιατί είναι δική μας, αλλά γιατί όταν διοργανώνουμε παραστάσεις ή εκθέσεις κάπως κολλάμε στα δικά μας θέματα, τα οποία δεν είναι τόσο ευρείας αποδοχής. Όταν όμως κάνεις κάτι που δεν εκκινεί από το καλλιτεχνικό σου κίνητρο αλλά από τη σχέση σου με έναν άλλον άνθρωπο, ξαναθυμάσαι – εγώ τουλάχιστον – γιατί δεν πρέπει να κλείνεσαι μέσα στη φούσκα σου».